Zbulohet Nobeli i Kimisë - Kagan dhe Soai nderohen për punën themelore në sintezën organike asimetrike
Shkencëtarët Henri Kagan dhe Kenso Soai janë fituesit e Çmimit Nobel në Kimi për vitin 2026, njoftoi të mërkurën Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave.
Dy studiuesit u vlerësuan për “zbulimin e efekteve jolineare dhe autokatalizës në sintezën organike asimetrike”, një fushë që lidhet me mënyrën se si krijohen molekula me struktura të ndryshme, por me përbërje kimike të ngjashme.
Kryetari i Komitetit Nobel për Kiminë, Heiner Linke, e përshkroi çmimin si një vlerësim për “kiminë themelore”. Ai shpjegoi se shumë molekula ekzistojnë në dy versione që janë imazhe pasqyre të njëra-tjetrës, njësoj si dora e majtë dhe e djathtë e njeriut. Këto molekula njihen si kirale, nga fjala greke për dorën.
Çmimi i Kimisë është i treti që shpallet gjatë Javës së Nobelit 2026, pas çmimeve për Mjekësinë dhe Fizikën të shpallura të hënën dhe të martën.
Kagan dhe Soai do të marrin medaljet Nobel nga Mbreti i Suedisë Carl XVI Gustaf në ceremoninë që do të zhvillohet në Stokholm më 10 dhjetor, në përvjetorin e vdekjes së Alfred Nobelit.
Fituesit do të ndajnë mes tyre edhe çmimin prej 12 milionë koronash suedeze, rreth 1.2 milionë dollarë. Çmimi Nobel në Kimi është dhënë që prej vitit 1901 dhe ka vlerësuar ndër vite zbulime me ndikim të madh në shkencë, përfshirë fisionin bërthamor dhe teknikat e sekuencimit gjenetik.
Euro drejt 1.10 USD? - Kriza franceze dhe energjia e shtrenjtë shtojnë presionin mbi monedhën
Euroja po përballet me një valë të re presioni dhe ka zbritur në nivelin më të ulët në 17 muaj, ndërsa investitorët po shtojnë bastet për një dobësim të......
Zgjerohet tregu i sigurimeve - AMF: Primet u shtuan me 2.4%, por kompanitë përballen me rritje më të shpejtë të dëmeve
Tregu i sigurimeve në Shqipëri ka vijuar të zgjerohet gjatë tetë muajve të parë të vitit, por pas kësaj ecurie qëndrojnë disa faktorë që kanë ndryshuar si të......
Inovacioni, Shqipëria e 79-ta/ Raporti i WIPO: Institucionet më mirë, kërkimi shkencor mbetet sfidë
Indeksi Global i Inovacionit 2026, tashmë në edicionin e tij të 19-të, mat performancën e inovacionit në 139 ekonomi dhe evidenton 100 grupimet kryesore të......
Hekurudha, me standarde të BE - Muçaj: Nevojitet ngritja e kapaciteteve. Manjani: Korridori VIII, mundësi për bizneset
Përparimi i projekteve hekurudhore në Shqipëri dhe lidhja e tyre me rrjetet evropiane kërkojnë edhe ngritjen e kapaciteteve të institucioneve që do të......
Buxheti 2027, rekord? - Detajet, Malaj: Mbi 10 miliardë euro. Si do të shpërndahen
Qeveria ka nisur diskutimin e buxhetit të shtetit për vitin 2027, i cili parashikohet të tejkalojë vlerën e mbi 10 miliardë eurove, duke u fokusuar tek......
Shifër rekord legalizimesh - 28 mijë vendime në 9 muaj. Çfarë po ndodh me kartelat fizike?
Mbi 28 mijë vendime legalizimi janë dhënë vetëm në 9 muajt e parë të vitit 2026 duke arritur në një shifër rekord të viteve të fundit. Gjatë dëgjesës në......
Armatimi, me gjurmim elektronik - Regjistër dhe lehtësi tatimore e doganore për subjektet e licencuara për prodhim ushtarak
Ministria e Mbrojtjes synon të përmirësojë procesin e gjurmimit të armatimit ushtarak, administrimin elektronik të të dhënave, kontrollin e zinxhirit të......
Partneritet për inovacionin - Italia dhe Shqipëria forcojnë bashkëpunimin për startup-et
Një inkubator italo-shqiptar për startup-et synohet të ngrihet në Shqipëri, për të mbështetur zhvillimin e sipërmarrjeve inovative dhe lidhjen e tyre me......
