Euro drejt 1.10 USD? - Kriza franceze dhe energjia e shtrenjtë shtojnë presionin mbi monedhën
Euroja po përballet me një valë të re presioni dhe ka zbritur në nivelin më të ulët në 17 muaj, ndërsa investitorët po shtojnë bastet për një dobësim të mëtejshëm. Në qendër të shqetësimeve janë kriza fiskale në Francë, çmimet e larta të energjisë dhe pasiguria mbi politikën e ardhshme të Bankës Qendrore Evropiane.
Çmimi i gazit në Evropë tregtohet rreth 73 euro për megavat-orë, rreth 120% më shumë se një vit më parë, ndërsa nafta Brent është pranë 100 dollarëve për fuçi. Goditja energjetike po reflektohet te inflacioni, i cili në eurozonë u rrit në 3.8% në shtator, niveli më i lartë që prej shtatorit 2023.
Kjo e vendos BQE-në përballë një dileme: të shtrëngojë politikën monetare për të frenuar inflacionin apo të tregojë kujdes për të mos shtuar presionin mbi ekonomitë me borxhe të larta.
Në qendër të shqetësimeve është Franca. Diferenca mes interesave të bonove 10-vjeçare franceze dhe gjermane ka kaluar 1.4 pikë përqindjeje, niveli më i lartë që prej krizës së borxhit të eurozonës në vitet 2011-2012. Qeveria e kryeministrit Sébastien Lecornu ka propozuar 43 miliardë euro kursime për buxhetin e vitit 2027, por ende nuk ka siguruar mbështetjen e nevojshme parlamentare.
Pasiguria politike shtohet edhe nga Spanja, ku kryeministri Pedro Sánchez ka thirrur zgjedhje të parakohshme më 29 nëntor. Për investitorët, paqartësia politike në ekonomitë kryesore të eurozonës e bën më të vështirë vlerësimin e perspektivës fiskale dhe ekonomike.
Ndryshimi i sentimentit shihet qartë në tregjet financiare. Sipas të dhënave të CFTC-së, në javën deri më 29 shtator, investitorët spekulativë kishin 301,439 kontrata të shkurtra ndaj euros, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë. Në vlerë nominale, këto pozicione arrijnë rreth 38 miliardë euro.
Megjithatë, bastet rekord kundër euros nuk garantojnë një rënie të pandalshme. Një lajm pozitiv mund t'i detyrojë investitorët të mbyllin pozicionet e tyre, duke blerë euron dhe duke shkaktuar një rikthim të shpejtë.
Presioni ndaj euros po ndikon edhe përtej tregjeve valutore. Një monedhë më e dobët i bën më të shtrenjta për Evropën importet e vlerësuara në dollarë, veçanërisht nafta dhe energjia. Kjo mund të shtojë kostot për familjet dhe bizneset dhe të komplikojë më tej përpjekjet për të frenuar inflacionin, pikërisht në një moment kur ekonomia evropiane po përballet me rritje të dobët.
Disa banka shohin ende hapësirë për dobësim. ING vlerëson se euro/dollari mund të zbresë në 1.11, madje edhe 1.10 dollarë për euro, nëse tensionet në tregun francez të borxhit përkeqësohen. Danske Bank pret që presioni të zgjasë edhe gjatë vitit 2027, ndërsa BBVA vlerëson se rënia e deritanishme ka qenë e fortë.
Një marrëveshje e besueshme për buxhetin francez, qetësimi i tregjeve të bonove ose një rënie e çmimeve të energjisë mund ta ndërpresë dobësimin. Niveli 1.10 dollarë mbetet një skenar rreziku, jo një parashikim i sigurt, ndërsa ecuria e euros do të varet nga zhvillimet në energji, financat publike dhe vendimet e BQE-së.
Një tjetër faktor është vetë pozicionimi i tregut. Me kaq shumë investitorë të pozicionuar për rënien e euros, hapësira për një dobësim të mëtejshëm ekziston, por njëkohësisht rritet edhe mundësia e një rikthimi të shpejtë. Nëse presionet mbi Francën zbuten ose çmimet e energjisë bien, mbyllja e këtyre basteve mund të krijojë kërkesë të menjëhershme për euron dhe ta shtyjë kursin lart.
Zgjerohet tregu i sigurimeve - AMF: Primet u shtuan me 2.4%, por kompanitë përballen me rritje më të shpejtë të dëmeve
Tregu i sigurimeve në Shqipëri ka vijuar të zgjerohet gjatë tetë muajve të parë të vitit, por pas kësaj ecurie qëndrojnë disa faktorë që kanë ndryshuar si të......
Inovacioni, Shqipëria e 79-ta/ Raporti i WIPO: Institucionet më mirë, kërkimi shkencor mbetet sfidë
Indeksi Global i Inovacionit 2026, tashmë në edicionin e tij të 19-të, mat performancën e inovacionit në 139 ekonomi dhe evidenton 100 grupimet kryesore të......
Hekurudha, me standarde të BE - Muçaj: Nevojitet ngritja e kapaciteteve. Manjani: Korridori VIII, mundësi për bizneset
Përparimi i projekteve hekurudhore në Shqipëri dhe lidhja e tyre me rrjetet evropiane kërkojnë edhe ngritjen e kapaciteteve të institucioneve që do të......
Buxheti 2027, rekord? - Detajet, Malaj: Mbi 10 miliardë euro. Si do të shpërndahen
Qeveria ka nisur diskutimin e buxhetit të shtetit për vitin 2027, i cili parashikohet të tejkalojë vlerën e mbi 10 miliardë eurove, duke u fokusuar tek......
Shifër rekord legalizimesh - 28 mijë vendime në 9 muaj. Çfarë po ndodh me kartelat fizike?
Mbi 28 mijë vendime legalizimi janë dhënë vetëm në 9 muajt e parë të vitit 2026 duke arritur në një shifër rekord të viteve të fundit. Gjatë dëgjesës në......
Armatimi, me gjurmim elektronik - Regjistër dhe lehtësi tatimore e doganore për subjektet e licencuara për prodhim ushtarak
Ministria e Mbrojtjes synon të përmirësojë procesin e gjurmimit të armatimit ushtarak, administrimin elektronik të të dhënave, kontrollin e zinxhirit të......
Partneritet për inovacionin - Italia dhe Shqipëria forcojnë bashkëpunimin për startup-et
Një inkubator italo-shqiptar për startup-et synohet të ngrihet në Shqipëri, për të mbështetur zhvillimin e sipërmarrjeve inovative dhe lidhjen e tyre me......
Greqi-SHBA, aleancë në zgjerim - Rubio dhe Gerapetritis forcojnë partneritetin strategjik
Greqia dhe Shtetet e Bashkuara synojnë të thellojnë më tej partneritetin strategjik, me mbrojtjen, energjinë, investimet dhe sigurinë rajonale në qendër të......
