Pse ndryshon ora?/ Arsyeja ekonomike dhe historike e lëvizjes së akrepave
Të dielën, më 25 tetor, Shqipëria kalon në orën dimërore. Në orën 03:00 të mëngjesit, akrepat do të kthehen 60 minuta pas, duke shënuar sërish orën 02:00. Kjo do të thotë se e diela do të ketë 25 orë, ndërsa qytetarët do të kenë mundësinë të flenë një orë më shumë.
Por pas këtij ndryshimi, që përsëritet dy herë në vit, fshihet një histori më shumë se njëshekullore, e lidhur ngushtë me ekonominë, luftërat botërore dhe përpjekjet për të kursyer energji.
Ideja e shfrytëzimit më të mirë të dritës natyrore daton që në vitin 1784, kur Benjamin Franklin sugjeronte, në mënyrë satirike, se zgjimi më herët mund të kursente qirinjtë dhe vajin e përdorur për ndriçim.
Por ndryshimi i orës u kthye në një masë konkrete ekonomike gjatë Luftës së Parë Botërore. Në vitin 1916, Gjermania vendosi të zhvendoste akrepat për të shfrytëzuar më gjatë dritën e diellit dhe për të reduktuar konsumin e qymyrit, një burim jetik për industrinë dhe ekonominë e luftës. Praktika u përhap më pas edhe në vende të tjera europiane.
Në Shqipëri, ndryshimi i orës është dokumentuar për herë të parë në vitin 1940, ndërsa pas disa periudhave ndërprerjeje u rikthye në vitin 1974.
Pikërisht vitet '70 shënuan një tjetër etapë të rëndësishme. Kriza botërore e naftës e vitit 1973 dhe rritja e çmimeve të energjisë shtynë shumë vende europiane t'i riktheheshin orës verore, në përpjekje për të ulur konsumin dhe faturat energjetike.
Por sa përfiton realisht ekonomia nga ndryshimi i orës?
Një analizë shkencore e publikuar në revistën The Energy Journal, e mbështetur në 44 studime ndërkombëtare, arriti në përfundimin se kursimi mesatar i raportuar i energjisë elektrike ishte vetëm 0.34% gjatë periudhës së orës verore.
Sipas studiuesve, përfitimet ndryshojnë nga një vend në tjetrin. Ndriçimi më i pakët në mbrëmje mund të ulë konsumin, por përdorimi i ngrohjes apo i kondicionerëve mund të kompensojë një pjesë të kursimit. Për këtë arsye, përfitimi ekonomik nuk është i njëjtë në çdo klimë dhe ekonomi.
Edhe Bashkimi Europian ka diskutuar heqjen e ndryshimit sezonal të orës. Në vitin 2018, Komisioni Europian propozoi ndërprerjen e kësaj praktike, ndërsa Parlamenti Europian e mbështeti nismën në vitin 2019. Megjithatë, mungesa e një marrëveshjeje përfundimtare mes vendeve anëtare ka bërë që sistemi të mbetet në fuqi.
Kështu, më shumë se një shekull pas zbatimit për të kursyer qymyrin, Europa vazhdon të ndryshojë akrepat dy herë në vit, ndërsa dobia reale ekonomike e kësaj praktike mbetet objekt diskutimi.
Në kafene me gotën tënde! Nga 2029 në lokalet në Shqipëri
Të marrësh kafenë me gotën tënde, të porositësh ushqim në një enë të ripërdorshme apo të mos gjesh më paketimet e vogla plastike të sheqerit dhe salcave në......
Sa vlen një rritje page? E njëjta shtesë neto kushton më shumë për pagën minimale
Sa duhet të shpenzojë një kompani që një punonjësi t'i shtohen 10 mijë lekë në pagën që merr në bankë? Përllogaritjet bazuar në sistemin aktual të tatimeve......
Bizneset, certifikim i detyrueshëm/ Dhoma Ekonomike merr kompetenca të reja
Bizneset shqiptare do të përballen me një detyrim të ri administrativ, që lidhet me certifikimin e aktivitetit ekonomik që ushtrojnë. Projektligji për......
Tirana, 38 minuta rrugës/ Kohëzgjatja e një udhëtimi në kryeqytet, si krahasohemi me Europën?
Për të përshkuar një itinerar të përditshëm në Tiranë në një drejtim për në punë ose në shkollë nevojiten mesatarisht 38.4 minuta. Kjo është koha e udhëtimit......
Si përfitohet shtetësia gjermane?/ Aplikimi nëse ke 5 vite, tarifa 255 euro
Marrja e shtetësisë gjermane është e mundur pas pesë vitesh qëndrimi të ligjshëm në vend, por vetëm nëse plotësohen një sërë kriteresh që lidhen me punësimin,......
Protestat, Rama: I kam dëgjuar ankesat për 4 muaj, kërkesat janë në fokus të qeverisë
Kryeministri Edi Rama, në një deklaratë për shtyp së bashku me ministrin e Brendshëm, Ervin Demo foli sërish për protestat. Numri një i qeverisë, në fjalën e......
Shtëpitë bosh, qira te shteti/ Skema e re e strehimit, marrëveshje me pronarët
Pronarët e apartamenteve që qëndrojnë të pabanuara mund t'i japin ato me qira përmes programeve shtetërore të strehimit, duke përfituar garanci për pagesën e......
Si bëhet pjesëtimi i pronës?/ Aplikimi në e-Albania, procedura dhe hapat që duhet të ndiqen
Qytetarët që kanë një pronë në bashkëpronësi mund të aplikojnë për ndarjen e saj, direkt në e-Albania. Kadastra Shqiptare ka publikuar udhëzimet zyrtare mbi......
