Përplasje për buxhetin - Gjermania kërkon shkurtime më të mëdha. BE përballet me ndarje për fondet
Liderët e Bashkimit Evropian po përballen me një përplasje të fortë për buxhetin afatgjatë të unionit për periudhën 2028–2034. Në qendër të debatit është propozimi për të ulur shpenzimet me 141 miliardë euro, por kjo nuk ka mjaftuar për të bindur Gjermaninë dhe vendet e tjera që kontribuojnë më shumë financiarisht në buxhetin e përbashkët.
Propozimi i paraqitur nga presidenca irlandeze e Këshillit të BE-së parashikon një buxhet prej 1.622 trilionë eurosh, me çmime të vitit 2025. Megjithatë, Berlini e konsideron këtë shumë ende tepër të lartë dhe kërkon një shpërndarje tjetër të shkurtimeve. Nga ana tjetër, disa vende anëtare dhe institucione evropiane argumentojnë se kursimet e propozuara rrezikojnë të dobësojnë aftësinë e BE-së për t'u përballur me sfidat e ardhshme.
Pika më e debatueshme është mënyra se si do të ndahen fondet. Programet për konkurrueshmërinë pritet të pësojnë shkurtime prej 13%, ndërsa fondet për bashkëpunimin ndërkombëtar mund të ulen me 17%. Këto janë fusha që lidhen drejtpërdrejt me teknologjinë, kërkimin shkencor, zhvillimin ekonomik dhe forcimin e rolit të Evropës në arenën ndërkombëtare.
Gjermania dhe aleatët e saj kundërshtojnë pikërisht faktin që këto prioritete të reja po përballen me shkurtime më të mëdha se politikat tradicionale. Edhe Finlanda ka paralajmëruar se mbrojtja, kërkimi shkencor dhe teknologjitë e reja nuk duhet të mbajnë një pjesë joproporcionale të barrës së kursimeve.
Në krahun tjetër janë vendet që kërkojnë mbrojtjen e fondeve për bujqësinë dhe rajonet më pak të zhvilluara. Këto programe parashikojnë ulje relativisht të kufizuara, rreth 3%, duke reflektuar interesat e vendeve të Evropës Jugore dhe Lindore.
Por edhe këto shtete nuk janë plotësisht të kënaqura. Sipas kritikëve, buxheti i propozuar nuk është mjaftueshëm ambicioz për të përballuar sfidat ekonomike, gjeopolitike dhe sociale të unionit. Për më tepër, nëse përjashtohen pagesat për shlyerjen e borxhit të instrumentit të rimëkëmbjes pas pandemisë, buxheti do të përfaqësonte vetëm 1.02% të të ardhurave kombëtare bruto të BE-së.
Një tjetër shqetësim lidhet me fleksibilitetin financiar. Komisioni Evropian paralajmëron se shkurtimet e propozuara mund ta bëjnë buxhetin më pak të aftë për t'iu përgjigjur krizave të papritura. Në veçanti, fondi që i lejon unionit të reagojë ndaj goditjeve të jashtme parashikohet të ulet me 40%.
Përplasja pritet të vazhdojë në samitin e liderëve evropianë, ku synohet të përcaktohet një drejtim politik për negociatat. Megjithatë, qëndrimet e kundërta tregojnë se arritja e një marrëveshjeje do të jetë e vështirë.
Në thelb, debati nuk ka të bëjë vetëm me shumën që do të shpenzojë BE-ja, por edhe me modelin e Evropës që vendet anëtare duan të ndërtojnë: një union që kursen më shumë dhe kufizon kontributet financiare, apo një union që investon më tepër në mbrojtje, teknologji dhe konkurrueshmëri, duke ruajtur njëkohësisht mbështetjen për bujqësinë dhe rajonet më të varfra.
Si po digjitalizohen bizneset? Po i jepet përparësi programeve financiare dhe IA
Digjitalizimi i bizneseve po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm për organizimin e aktivitetit ekonomik, nga komunikimi me klientët deri te administrimi......
BE frenon Kinën - Marrëveshja me Pekinin synon të kufizojë importet e makinave hibride në tregun evropian
Eksportet kineze të automjeteve hibride drejt Bashkimit Evropian përballen me kufizime të reja, pas një marrëveshjeje mes Brukselit dhe Pekinit, në një kohë......
Shpallet Nobel për ekonominë - Robert Hall dhe Michael Woodford vlerësohen për modelet e stabilizimit ekonomik
Akademikët amerikanë Robert Hall dhe Michael Woodford janë fituesit e Çmimit Nobel për Ekonominë 2026, për punën e tyre mbi bazat mikroekonomike të......
Demo në Forumin Strategjik të Ballkanit: Shqipëria dhe Greqia, partneritet për më shumë investime, siguri dhe integrim europian
Ministri i Punëve të Brendshme, Ervin Demo, mori pjesë në Forumin Strategjik të Bashkëpunimit Ballkanik, ku theksoi rëndësinë e thellimit të partneritetit......
Transparencë për çmimet - Prezantohet platforma “Pasqyra e Çmimeve” dhe nisma “Kurse”
Kryeministri Edi Rama së bashku me ministren e Ekonomisë dhe Inovacionit Delina Ibrahimaj, kanë prezantuar platformën “Pasqyra e Çmimeve” dhe nismën “KURSE”,......
Tatimet, 435 mln euro në Shtator - 60 milionë euro rritje në raport me një vit më parë
Muaji Shtator ka vijuar me perfomancë të mirë sa i takon mbledhjes së të ardhurave tatimore, duke ndjekur trendin e disa muajve në vijim. Referuar të dhënave......
IA ndryshon tregun e punës - Banka Botërore: Një në pesë punonjës ka profesion të ekspozuar
Inteligjenca artificiale po hyn gjithnjë e më shumë në aktivitetin e përditshëm të bizneseve, duke automatizuar detyra që deri më sot kryheshin nga......
Kredia e keqe, tjetër minimum/ Zbresin në 3.66% në Gusht, niveli më i ulët që nga janari 2008
Kreditë me probleme në sistemin bankar shqiptar kanë zbritur në një tjetër minimum. Sipas të dhënave të “Bankës së Shqipërisë”, në fund të gushtit 2026 ato......
