Analiza Postuar më 24 September 2026, 13:02

Nafta ndez alarmin e kuq - Një zhvillim i papritur po trazon tregjet

Nga Edel Strazimiri

nafta.jpg

Nafta po përballet me një tjetër kthesë të fortë, pasi shpresa për një zgjidhje diplomatike mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit nuk është materializuar ende. Pas rënies së djeshme nën 100 dollarë, çmimi i naftës Brent u rikthye sot mbi këtë nivel dhe gjatë seancës së 24 shtatorit u tregtua rreth 102–103 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane WTI lëvizi rreth 91–92 dollarë. 

Lëvizja tregon se tregu po i jep më shumë peshë rrezikut të vazhdimit të konfliktit sesa shpresave për një marrëveshje të shpejtë. Një ditë më parë, çmimet kishin rënë ndjeshëm pasi u raportua për kontakte mes SHBA-së dhe Iranit dhe për rifillimin e një linje të rëndësishme të transportit të naftës në Arabinë Saudite. Por sot, mungesa e përparimit konkret në negociata ka rikthyer frikën për furnizimet. 

Në qendër të gjithë situatës mbetet Ngushtica e Hormuzit. Çdo kufizim i gjatë i qarkullimit në këtë rrugë krijon probleme për eksportet nga Gjiri Persik dhe rrit kostot e transportit. Të dhënat e fundit tregojnë se importet aziatike të naftës janë rikuperuar nga nivelet më të ulëta të luftës, por ende mbeten 13% nën nivelet para konfliktit. Kjo do të thotë se furnizimi është përmirësuar, por tregu nuk është kthyer në normalitet. 

Ndërkohë, Arabia Saudite po përpiqet të përdorë rrugë alternative për eksportet. Rikthimi gradual i funksionimit të East-West Pipeline, që çon naftën drejt portit të Yanbu në Detin e Kuq dhe shmang Hormuzin, ka ndihmuar në zbutjen e presionit. Por kapaciteti i plotë nuk pritet të rikthehet menjëherë, pasi disa pika të sistemit u dëmtuan. 

Problemi më i madh për Europën është se kriza nuk është vetëm te nafta bruto. Furnizimet me karburante të përpunuara janë edhe më të shtrënguara. Aktualisht çmimet europiane të karburanteve kanë arritur nivele rekord dhe se marzhet e rafinerive janë rritur ndjeshëm. Konflikti në Lindjen e Mesme ka kufizuar eksportet nga rafineritë e Gjirit, ndërsa kufizimet mbi eksportet ruse kanë shtuar më tej presionin mbi tregun. 

Kjo shpjegon edhe një paradoks të tregut: edhe kur nafta bruto bie, çmimi që paguhet për karburantin mund të mbetet i lartë. Arsyeja është se kostoja e përpunimit është rritur shumë. Marzhi europian i përpunimit të naftës është pothuajse dyfishuar që nga nëntori 2025, ndërsa Banka Qendrore Europiane ka vënë në dukje rritjen e fortë të inflacionit energjetik. 

Prandaj, zhvillimi më i rëndësishëm i orëve të fundit nuk është thjesht nëse Brent qëndron në 100 apo 103 dollarë. Pyetja kryesore është nëse furnizimet do të normalizohen. Nëse SHBA dhe Irani arrijnë përparim real në negociata dhe qarkullimi në Hormuz rikthehet, presioni mbi çmimet mund të ulet. Nëse negociatat ngecin dhe konflikti vazhdon, tregu do të mbajë një prim të lartë rreziku dhe karburantet mund të mbeten të shtrenjta edhe nëse çmimi i naftës bruto luhatet.

Pra, nafta sot nuk po drejtohet vetëm nga kërkesa dhe oferta, por nga diplomacia, siguria e transportit dhe kapaciteti i rafinerive. Për Europën dhe Shqipërinë, ky është dallimi i rëndësishëm: edhe një stabilizim i përkohshëm i Brent-it nuk do të thotë automatikisht ulje të menjëhershme të çmimeve të naftës në treg.

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat