Fondet e BE-së në rrezik? - Fitorja e AfD ngre debat për miliarda euro financime europiane
Një pretendim i përhapur në rrjetet sociale se Bashkimi Europian po përgatitet të ngrijë fondet për Saksoni-Anhalt, pas fitores së AfD-së në zgjedhjet e 6 shtatorit, nuk mbështetet nga faktet. AfD siguroi 39 mandate në parlamentin rajonal, më shumë se çdo parti tjetër, por pa shumicë për të qeverisur e vetme. Pas zgjedhjeve, partitë e tjera kanë refuzuar bashkëpunimin me të, duke e komplikuar formimin e qeverisë së re.
Në qendër të debatit janë rreth 2.95 miliardë euro financime europiane që Saksoni-Anhalt pritet të përfitojë në periudhën 2021–2027. Paratë financojnë projekte për zhvillimin rajonal, punësimin, bujqësinë, ekonominë dhe tranzicionin. Për këtë arsye, çdo diskutim për një pezullim të mundshëm do të kishte pasoja të drejtpërdrejta për investimet dhe projektet publike në land.
Pretendimi për ngrirjen e fondeve lidhet me deklaratat e eurodeputetit gjerman Daniel Freund. Pas zgjedhjeve, ai tha se do të kërkonte bllokimin e fondeve nëse një qeveri e drejtuar nga AfD do të shkelte vlerat europiane ose do të keqpërdorte paratë e BE-së. Pra, bëhet fjalë për një qëndrim politik të kushtëzuar, jo për një vendim të marrë nga institucionet europiane.
Rregullat e BE-së janë më specifike. Fondet nuk mund të pezullohen thjesht sepse një parti fiton zgjedhjet apo merr drejtimin e një qeverie rajonale. Masat lidhen me shkelje të shtetit të së drejtës që ndikojnë ose rrezikojnë seriozisht menaxhimin e buxhetit europian dhe interesat financiare të Unionit. Një procedurë e tillë kërkon gjithashtu përfshirjen e institucioneve të BE-së dhe nuk aktivizohet automatikisht nga rezultati zgjedhor.
Komisioni Europian e ka konfirmuar këtë qëndrim, duke deklaruar se rezultati i zgjedhjeve nuk përbën bazë ligjore për pezullimin e fondeve dhe se aktualisht nuk po shqyrton bllokimin e financimeve për Saksoni-Anhalt. Edhe autoritetet e landit kanë thënë se nuk janë në dijeni të ndonjë plani të tillë.
Megjithatë, historia ka një precedent europian që e bën debatin më të ndjeshëm. BE-ja ka ngrirë më parë fonde për Poloninë dhe Hungarinë, në raste të lidhura me shqetësime për shtetin e së drejtës, pavarësinë institucionale dhe menaxhimin e parave europiane. Këto raste tregojnë se Brukseli ka mekanizma për të kushtëzuar financimet, por edhe se përdorimi i tyre lidhet me kritere konkrete dhe procedura të përcaktuara.
Në rastin e Saksoni-Anhalt, pikërisht këtu qëndron dallimi mes faktit dhe spekulimit. Nuk ka një vendim për të ndëshkuar financiarisht landin për votën e tij, ndërsa deklarata e një eurodeputeti ka hapur skenarin se çfarë mund të ndodhë nëse një qeveri e ardhshme do të përplasej me rregullat europiane.
Në planin ekonomik, çështja mbetet e rëndësishme sepse bëhet fjalë për miliarda euro që mbështesin investime dhe zhvillimin e një prej landeve gjermane që përfiton ndjeshëm nga fondet e BE-së. Në planin politik, ajo tregon se forcimi i AfD-së në zgjedhjet rajonale po hap debate të reja edhe për marrëdhënien mes politikës vendase dhe institucioneve europiane.
Por deri tani, tabloja është e qartë: AfD fitoi zgjedhjet, por kjo nuk sjell automatikisht humbjen e fondeve europiane. Çdo masë e ardhshme do të varej nga veprimet e një qeverie të re, respektimi i rregullave europiane dhe përmbushja e kushteve ligjore për ndërhyrjen mbi financimet.
Në të njëjtën kohë, zhvillimet në Saksoni-Anhalt po shihen si një tjetër provë për mënyrën se si institucionet europiane do të reagojnë ndaj rritjes së forcave politike që kundërshtojnë pjesë të rendit politik të BE-së. Për landin, sfida kryesore mbetet formimi i një qeverie funksionale dhe garantimi i vazhdimësisë së projekteve të financuara nga Europa. Për Brukselin, çdo ndërhyrje do të duhej të mbështetej në shkelje të dokumentuara dhe në procedurat ligjore, jo në rezultatin e votimit.
Tregtia dyfishon financimin/ Bizneset morën më pak kredi në total, por bujqësia rezultoi me rritje
Kredia e re për bizneset ka shënuar rënie gjatë gushtit, por pas totalit negativ fshihen diferenca të forta mes sektorëve të ekonomisë. Sipas të dhënave të......
Tajvani ndryshon pamje - Pesë studio ndërkombëtare garojnë për transformimin e godinës në Parkun Rinia
Pesë studio të njohura ndërkombëtare të arkitekturës janë përzgjedhur në konkursin për transformimin e godinës së ish-“Tajvanit” në Parkun Rinia, projekt i......
Falja me kusht, afatet e fundit - Tatimpaguesit duhet të heqin dorë nga ankimi deri më 30 nëntor
Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve u ka rikujtuar tatimpaguesve që përfitojnë nga skema e faljes me kusht afatet që duhet të respektojnë për të përfituar......
Nafta para luftës dhe sot/ Sa nga paga minimale shkon për një mbushje 50-litërshe me karburant?
Lufta në Lindjen e Mesme nuk po ndihet vetëm mijëra kilometra larg frontit. Pasojat e saj kanë mbërritur drejtpërdrejt edhe në Shqipëri, sidomos te pompat e......
Hyrje e re rrugore për Tiranën - Lidhja me veriun “anashkalon” Kamzën, në listë edhe zgjerimi Levan-Gjirokastër
Autoriteti Rrugor Shqiptar planifikon të hapë në dhjetor tenderin për studimin dhe projektimin e hyrjes së re veriore të Tiranës, që synon të lidhë......
Kosova drejt SEPA-s/ Ndryshimet për luftën kundër pastrimit të parave kalojnë në Kuvend, hapi i fundit para aplikimit
Banka Qendrore e Kosovës mirëpret procedimin në Kuvend të ndryshimeve ligjore për parandalimin e pastrimit të parave dhe luftimin e financimit të terrorizmit.......
Rregulla të reja për banesat - Maqedonia e Veriut, personat me ndihmë sociale nuk mund t’i blejnë
Ndryshime të rëndësishme priten për qytetarët e Maqedonisë së Veriut që prej vitesh jetojnë në banesa në pronësi të shtetit. Me ndryshimet në “Ligjin për......
Jepen mbi 100 mijë tapi tokash - Shifrat në 7 vjet, cilat janë problematikat në terren?
Agjencia Shtetërore e Kadastrës ka dhënë 104.799 tapi mbi tokën për një periudhë 7-vjeçare, pra nga viti 2019 deri në vitin 2025. Bëhet fjalë për regjistrimin......
