Drita që kontrollon trurin - Deisseroth, Hegemann dhe Nagel nderohen me çmimin Nobel për zbulimet mbi neuronet
Shkencëtarët Karl Deisseroth, Peter Hegemann dhe Georg Nagel kanë fituar Çmimin Nobel në Fiziologji/Mjekësi për vitin 2026, për zbulimet e tyre mbi kanalet jonike të aktivizuara nga drita dhe optogjenetikën.
Amerikani Deisseroth, 54 vjeç, dhe gjermanët Hegemann, 71 vjeç, dhe Nagel, 73 vjeç, u përzgjodhën nga Asambleja Nobel e Institutit Karolinska në Suedi. Të tre shkencëtarët do të ndajnë mes tyre çmimin prej 12 milionë koronash suedeze, rreth 1.2 milionë dollarë.
Zbulimet e tyre kanë çuar në zhvillimin e optogjenetikës, një metodë që u mundëson studiuesve të kontrollojnë aktivitetin e qelizave nervore përmes dritës. Në praktikë, teknika mund të përdoret për të aktivizuar ose çaktivizuar neurone të veçanta në një tru të gjallë.
Sipas organizatës që ndan çmimin, kjo qasje ka ndryshuar mënyrën se si shkencëtarët studiojnë trurin. Optogjenetika po përdoret në laboratorë në mbarë botën për të hetuar aktivitetin e neuroneve dhe për të kuptuar më mirë mekanizmat që qëndrojnë pas funksionimit të trurit.
Kërkimet e laureatëve lidhen me mënyrën se si qelizat mund të reagojnë ndaj dritës dhe si ky mekanizëm mund të shfrytëzohet për të kontrolluar aktivitetin e tyre. Kjo ka krijuar një mjet të rëndësishëm për neuroshkencën, duke u dhënë studiuesve mundësinë të ndërhyjnë në aktivitetin e qelizave nervore me një saktësi shumë më të madhe.
Çmimi Nobel në Mjekësi tradicionalisht hap serinë e shpalljeve të Nobel. Gjatë ditëve në vijim do të bëhen të ditur edhe fituesit në Fizikë, Kimi, Letërsi, Paqe dhe Ekonomi.
Çmimet do të dorëzohen më 10 dhjetor në Stokholm, në ceremonitë tradicionale të Nobel, që zhvillohen në përvjetorin e vdekjes së themeluesit të çmimeve, Alfred Nobel.
Gara në kryeqytet - “Tirana Grand Prix”, tri ditë dedikuar pasionit për makinat “Retro”
Tirana u kthye gjatë fundjavës në një pikë takimi për të apasionuarit pas automjeteve historike. Për tri ditë, sheshi “Nënë Tereza” mirëpriti makina të......
Prishtina hap betejën me Specialen - Projektligji kalon me 91 vota, LDK-ja bojkoton votimin
Kuvendi i Kosovës ka miratuar në lexim të parë Projektligjin për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të......
Sánchez rrezikon gjithçka - Kryeministri përballet me krizën e banesave dhe avantazhin e së djathtës
Pedro Sánchez ka vendosur të mos presë deri në fund të mandatit dhe ka thirrur zgjedhje të parakohshme në Spanjë më 29 nëntor. Vendimi vjen pas një goditjeje......
Europa frenon IA-në/ Kompanitë europiane financojnë investimet kryesisht me paratë e tyre
Kompanitë në eurozonë po investojnë në inteligjencën artificiale kryesisht me fondet e tyre, ndërsa përballen me vështirësi për të siguruar financim të......
“Çeqet” e luftës - Të pasurit e Rusisë derdhin miliarda në arkën e shtetit
Miliarderët rusë kanë kontribuar me mbi 471 miliardë rubla, ose rreth 5.6 miliardë dollarë, në buxhetin e shtetit gjatë vitit 2026, sipas dokumenteve......
Financimi i Murriqan–Lezhë, nga BERZH? - Banka po shqyrton mundësitë, segmenti 40,3 km është pjesë e Korridorit Adriatiko – Jonian
Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim po shqyrton mundësinë e financimit të ndërtimit të autostradës Murriqan – Lezhë, një nga segmentet e Korridorit......
Rikthim në auditore - Nis viti akademik, 20 mijë të rinj për herë të parë në universitet
Rreth 120 mijë studentë nisën këtë të hënë vitin e ri 1akademik 2026–2027 në universitetet publike dhe private të vendit. Afro 20 mijë prej tyre ulen për herë......
Vajzat po dominojnë auditorët/ Shqipëria ndjek trendin global të dominimit të femrave në arsimin e lartë
Viti i ri akademik 2026-2027 ka nisur në Shqipëri me rreth 120 mijë studentë në universitetet e vendit, ndërsa rreth 20 mijë prej tyre janë të rinj që ulen......
