BE ndryshon rregullat e zgjerimit - Komisioni propozon më pak veto dhe më shumë vendimmarrje me shumicë
Komisioni Evropian po përgatit një qasje të re për zgjerimin, ku anëtarësimi i vendeve të reja nuk do të shoqërohej domosdoshmërisht me të gjitha të drejtat institucionale që kanë aktualisht 27 vendet anëtare. Në qendër të propozimeve është kufizimi i përkohshëm i mundësisë për të bllokuar vendimmarrjen dhe zgjerimi i përdorimit të shumicës së cilësuar.
Kjo do të përbënte një ndryshim të rëndësishëm për vendet kandidate. Sipas rregullave aktuale, vendimi përfundimtar për pranimin e një shteti të ri kërkon dakordësinë e të gjitha vendeve anëtare. Edhe gjatë negociatave, disa vendime kryesore kërkojnë unanimitet.
Nëse propozimet e draftit do të miratoheshin, vendet e reja mund të angazhoheshin që për një periudhë të caktuar të mos përdornin të drejtën e vetos në disa fusha. Në këmbim, BE-ja do të duhej të ofronte mekanizma për mbrojtjen e interesave thelbësore kombëtare të shteteve të reja.
Një tjetër element është mundësia që BE-ja të vendosë masa mbrojtëse ndaj një vendi të sapo anëtarësuar nëse ka shkelje serioze të detyrimeve të anëtarësimit, veçanërisht në lidhje me sundimin e ligjit dhe mbrojtjen e interesave financiare të Unionit.
Kjo lidhet me politikën që Komisioni po ndjek edhe ndaj vendeve aktuale, ku respektimi i shtetit të së drejtës është i lidhur gjithnjë e më shumë me funksionimin e institucioneve dhe përdorimin e fondeve evropiane.
Në planin institucional, Komisioni po shqyrton edhe ndryshime në mënyrën e funksionimit të vetë institucioneve evropiane. Një prej ideve është reduktimi i numrit të komisionarëve përmes një sistemi rotacioni, ndërsa votimi me shumicë të cilësuar do të përdorej më gjerësisht.
Për vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Shqipërinë, kjo do të thotë se procesi i anëtarësimit mund të shoqërohet me një model të ri institucional. Shqipëria është aktualisht vend kandidat dhe ka hapur negociatat në të gjitha fushat e procesit të anëtarësimit.
Në thelb, debati nuk lidhet vetëm me sa vende do t’i bashkohen BE-së, por edhe me mënyrën se si do të funksionojë një Union më i madh. Komisioni po përpiqet të balancojë dy objektiva: ruajtjen e perspektivës së zgjerimit dhe shmangien e një sistemi ku një numër më i madh shtetesh mund të bllokojnë vendimet e përbashkëta.
Një pikë e rëndësishme është se propozimet janë ende në fazën e përgatitjes dhe nuk përbëjnë rregulla të miratuara. Nëse do të ecin përpara, ndryshimet do të kërkonin dakordësi politike dhe ndryshime në kuadrin ligjor të Bashkimit Evropian, ndaj mënyra përfundimtare e zbatimit mund të ndryshojë.
Për vendet kandidate, mesazhi është i dyfishtë: rruga drejt anëtarësimit mbetet e hapur, por zgjerimi po shoqërohet me kërkesa më të forta për funksionimin e institucioneve. Në këtë model, anëtarësimi nuk shihet vetëm si përmbushje e kushteve nga vendi kandidat, por edhe si një proces që kërkon përshtatjen e vetë BE-së përpara se të pranojë anëtarë të rinj.
Një tjetër çështje që mund të ketë peshë është ndikimi mbi procesin e vendimmarrjes. Kalimi nga unanimiteti drejt shumicës së cilësuar do të synonte të reduktonte mundësinë që një shtet i vetëm të bllokojë vendime të përbashkëta, veçanërisht gjatë fazave të negociimit. Për vendet kandidate, kjo do të ndryshonte mënyrën se si trajtohen disa etapa të procesit përpara anëtarësimit të plotë.
Murriqan-Lezhë merr formë/ Projekti 40 km, pjesë e Korridorit Adriatiko-Jonian. Nisin konsultimet për ndikimet mjedisore
Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë do të nisë konsultimet publike për autostradën Murriqan–Lezhë, pjesë e Korridorit Adriatiko - Jonian. Projekti do të......
Sa ulet çmimi i një banese? Negocimi mbetet pjesë e rëndësishme e tregut shqiptar
Tregu i pasurive të paluajtshme në Shqipëri po tregon se çmimi i vendosur në njoftim nuk është domosdoshmërisht çmimi final që paguan blerësi. Në vitin 2026,......
Jashtë arsimit dhe punës - Shaqiri: Të rinjtë preferojnë ta marrin zanatin në biznese
Të përfundojnë shkollën, të gjejnë një punë apo të mësojnë një profesion. Një pjesë e madhe e të rinjve shqiptarë nuk po ndjekin asnjë prej këtyre......
Më pak biznese të reja - Kosovë, regjistrimet në gusht 36,2% më pak se në korrik
Numri i ndërmarrjeve të reja të regjistruara në Kosovë ka shënuar rënie të ndjeshme gjatë muajit gusht. Të dhënat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës......
Më shumë hua për shtëpi/ Individët vijojnë të shtyjnë rritjen, por bizneset tërhiqen nga kredia
Pas disa muajsh me rritje të fortë, kredia e re dha sinjalin e parë të frenimit gjatë gushtit. Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, bankat disbursuan......
“Sistemi financiar ka përparuar” - BB e FMN japin vlerësimin: Shqipëria, me infrastrukturë pagesash më të modernizuar
Sistemi financiar shqiptar ka përparuar ndjeshëm përgjatë viteve të fundit. Kështu janë shprehur përfaqësuesit e misionit të përbashkët të Fondit Monetar......
Takimi i Trumpit me CEO-t e teknologjisë, në kërkim të ekuilibrit për inteligjencën artificiale
Takimi i Presidentit Donald Trump me drejtuesit ekzekutivë të teknologjisë mbi inteligjencën artificiale të martën do të përqendrohet në gjetjen e një......
Letonia e përkushtuar tek fibrat optike: eksporton më shumë se 90% të prodhimit të saj
Letonia po përqendrohet në një product ë caktuar teknologjik: fibrat optike. Ajo eksporton më shumë se 90% të prodhimit të saj. Kjo teknologji e gjithanshme,......
