Bota Postuar më 19 October 2026, 10:41

Ushqimet drejt shtrenjtimit - Lufta, kriza e transportit dhe thatësirat kërcënojnë buxhetet familjare deri në vitin 2027

Nga Edel Strazimiri

Ushqimet drejt shtrenjtimit - Lufta, kriza e transportit dhe thatësirat

Çmimet e ushqimeve në botë pritet të rriten më tej në muajt e ardhshëm dhe të mbeten të larta deri në vitin 2027. Konfliktet që po pengojnë transportin detar, kostot e larta të karburanteve dhe plehrave kimike, si dhe thatësirat e lidhura me fenomenin El Niño, po ushtrojnë presion mbi furnizimin me drithëra.

Barrën më të madhe pritet ta përballojnë familjet me të ardhura të ulëta, veçanërisht në vendet e Lindjes së Mesme, Afrikës së Veriut dhe Azisë, ku ushqimet zënë një pjesë të konsiderueshme të buxhetit familjar.

Sipas Bankës Botërore, në tremujorin e tretë të vitit, çmimet e ushqimeve u rritën më shpejt se inflacioni i përgjithshëm në 22% të 150 vendeve të analizuara. Në tremujorin paraardhës, kjo shifër ishte 14%.

Ndërkohë, Indeksi i Çmimeve të Ushqimeve i Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë, FAO, arriti në 136 pikë në shtator, niveli më i lartë që nga nëntori i vitit 2022.

Një nga faktorët kryesorë është ndërprerja e zinxhirëve të furnizimit. Sulmet ndaj infrastrukturës së drithërave në Detin e Zi kanë penguar transportin e grurit, duke detyruar importues të mëdhenj si Egjipti dhe Indonezia të kërkojnë furnizues alternativë. Ndërsa pasiguria në Detin e Kuq po i detyron anijet të ndjekin rrugë më të gjata dhe më të kushtueshme rreth Afrikës.

Konflikti mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit ka rritur gjithashtu çmimet e karburanteve dhe ka penguar eksportet e plehrave kimike përmes Ngushticës së Hormuzit. Në të njëjtën kohë, kushtet e thata të motit po kërcënojnë prodhimin bujqësor në Indi dhe Azinë Juglindore.

Vetëm gjatë vitit 2026, çmimet e grurit janë rritur me më shumë se 30%. Edhe orizi në vendet kryesore eksportuese aziatike është shtrenjtuar me 10 deri në 13%, pavarësisht rezervave të konsiderueshme.

Presioni mund të shtohet edhe më tej, pasi vende të mëdha importuese në Lindjen e Mesme dhe Afrikë, të cilat më parë kishin shtyrë blerjet falë korrjeve të mira vendase, po rikthehen në tregjet ndërkombëtare. Kërkesa më e lartë mund të përshpejtojë rritjen e çmimeve.

Përpunuesit e ushqimeve po rinovojnë gjithashtu kontratat e furnizimit me lëndë të para me çmime më të larta, ndërsa dobësimi i monedhave vendase në disa vende e bën importin edhe më të kushtueshëm.

Rritja e çmimeve ushqimore shton rrezikun e pakënaqësive sociale dhe mund t'i shtyjë disa qeveri të kufizojnë eksportet për të mbrojtur tregjet e tyre, duke e vështirësuar më tej furnizimin global.

 

Analiza 18 October Aurora Sulçe

Ekonomia nuk është armik!

Në vitin famëkeq 1997, unë isha vetëm 17 vjeçe dhe ndiqja gjimnazin “Ali Demi” në Vlorë. Janë të pashlyera në kujtesën time frika dhe pasiguria e atyre......

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat