Plani i ri Europian për Zgjerimin, Kos: Integrim gradual, financime nga instrumenti "Global Europe"
Komisionerja europiane për Zgjerimin, Marta Kos, prezantoi këtë të martë në Strasburg paketën e re të Komisionit Europian për përgatitjen e Bashkimit Europian për zgjerimin e ardhshëm, duke e cilësuar atë një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën se si BE-ja do të funksionojë me anëtarët e rinj.
Një nga ndryshimet kryesore që propozon Komisioni Europian lidhet me mënyrën se si merren vendimet për zgjerimin. Komisioni propozon që një pjesë e këtyre vendimeve të mos merren më me unanimitet, por me shumicë të cilësuar, aty ku traktatet e Bashkimit Europian e lejojnë. Një tjetër pjesë e rëndësishme e planit lidhet me mbrojtjen e demokracisë dhe shtetit të së drejtës. Komisioni propozon që traktatet e ardhshme të anëtarësimit të përfshijnë mekanizma më të fortë për rastet kur një vend, pasi bëhet anëtar, nuk respekton më angazhimet e marra gjatë negociatave.
Një nga risitë më të mëdha të paketës është integrimi gradual. Komisioni propozon që vendet kandidate të mos presin anëtarësimin për të përfituar nga Bashkimi Europian, por të marrin pjesë gradualisht në politika dhe programe europiane, sapo të përmbushin kushtet.
Sipas dokumentit, kjo do të lejojë që vendet kandidate të përfshihen gradualisht në Tregun e Përbashkët Europian, në sektorët e energjisë, transportit, inteligjencës artificiale, mbrojtjes dhe sigurisë, si edhe në programe si Erasmus+, Horizon Europe dhe Creative Europe.
Paketa parashikon gjithashtu pjesëmarrje më të gjerë në sistemin europian të pagesave SEPA, zgjerimin e marrëveshjeve për roaming, njohjen e kualifikimeve profesionale dhe pjesëmarrjen si vëzhgues në agjenci dhe grupe ekspertësh të Bashkimit Europian.
Komisioni analizon gjithashtu ndikimin që zgjerimi do të ketë në politikat e Bashkimit Europian, nga tregu i përbashkët dhe energjia te transporti, bujqësia, mbrojtja, drejtësia dhe administrata publike. Sipas dokumentit, zgjerimi do të kërkojë kapacitete më të mëdha administrative si nga vendet kandidate, ashtu edhe nga vetë institucionet europiane.
Një kapitull i veçantë i kushtohet buxhetit. Komisioni vlerëson se kuadri financiar shumëvjeçar 2028-2034 mund të përballojë pranimin e anëtarëve të rinj. Para anëtarësimit, vendet kandidate do të vazhdojnë të financohen përmes instrumentit "Global Europe", ndërsa pas hyrjes në BE do të kalojnë te fondet e plota të Bashkimit Europian për kohezionin, bujqësinë dhe zhvillimin rajonal.
Për Shqipërinë, paketa sjell dy zhvillime konkrete. Së pari, Komisioni do të paraqesë në paketën e zgjerimit të vitit 2026 një udhërrëfyes orientues ("roadmap"), që do të përcaktojë prioritetet dhe hapat e mëtejshëm të negociatave, nëse vendi vazhdon me ritmin e reformave. Së dyti, Shqipëria mund të fillojë të integrohet gradualisht në një sërë politikash dhe programesh europiane edhe përpara anëtarësimit të plotë, nëse plotëson kushtet e vendosura nga Bashkimi Europian.
Komisioni thekson se zgjerimi do të vazhdojë të bazohet në meritë dhe se asnjë vend nuk do të anëtarësohet pa përmbushur kriteret.
Zgjerimi i BE-së, Hoxha: Shqipëria është gati të anëtarësohet dhe të punojë për të ardhmen
Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, mirëpriti Komunikimin e sotëm të Komisioneres Marta Kos mbi përgatitjen e Bashkimit Evropian për......
Taksonomia e gjelbër, zv.guvernatorja Ahmetaj: Kërkohet përgatitje edhe nga sistemi bankar
Tranzicioni drejt një ekonomie të qëndrueshme kërkon përgatitjen e njëkohshme të bizneseve, sektorit bankar dhe të gjithë ekosistemit financiar. Ky ishte......
Aksion për lavazhet: Duhet të ndërpresin përdorimin e ujit të pijshëm nga rrjeti publik
Lavazhet në të gjithë vendin kanë afat deri më 31 tetor për të ndërprerë përdorimin e ujit të pijshëm nga rrjeti publik. Për të vijuar aktivitetin, këto......
Numri i banorëve në moshë pune, Tirana del mbi mesataren europiane
Më 1 janar 2025, 58.3% e popullsisë së Bashkimit Europian ishte në moshë pune, e përcaktuar si grupmosha 20 deri në 64 vjeç. Në Shqipëri, situata ndryshon......
Kufizime në Tunelin e Krrabës - Punimet e pastrimit nisin më 7 tetor dhe zgjasin për 20 ditë
Autoriteti Rrugor Shqiptar njofton se në Tunelin e Krrabës do të zhvillohen punime për pastrimin e mureve dhe pajisjeve të tunelit. Ndërhyrja do të nisë të......
2027, objektivi për BE - Bergner: Çdo hap duhet të çojë Shqipërinë drejt integrimit
Shqipëria kërkon të përshpejtojë rrugën drejt Bashkimit Europian, me një objektiv të qartë, mbylljen e të gjithë kapitujve të negociatave deri në fund të......
30 vite shtesë për Vaun e Dejës - Investimet në energji, 82.39 mln euro për rehabilitimin e hidrocentralit dhe konviktet
Rehabilitimi i hidrocentralit të Vaut të Dejës dhe rinovimi i konvikteve universitare me eficiencë energjie kanë hyrë në diskutim në komisionet......
Durrësi mbetet më lirë se rajoni/ Çmimet e pronave në rritje, por sërish një alternativë ekonomike
Tregu i pasurive të paluajtshme në Durrës vijon të jetë aktiv në vitin 2026, por rritja e shpejtë e çmimeve dhe shtimi i apartamenteve të reja në treg po u......
