“Rritja globale nën presion” - FMN: Energjia e shtrenjtë, borxhi dhe bumi i IA kërcënojnë ekonominë
Ekonomia globale po përballet me rreziqe të reja që mund të frenojnë rritjen, për shkak të çmimeve të larta të energjisë, borxhit rekord publik dhe pasigurive që lidhen me bumin e investimeve në inteligjencën artificiale. Paralajmërimi vjen nga drejtoresha menaxhuese e Fondit Monetar Ndërkombëtar, Kristalina Georgieva, në prag të takimeve vjetore të FMN-së dhe Bankës Botërore në Bangkok.
Sipas Georgievës, ekonomia botërore po tërhiqet njëkohësisht nga dy goditje të kundërta: një goditje negative e ofertës së energjisë, e shkaktuar nga konfliktet në Lindjen e Mesme, dhe një goditje pozitive e kërkesës nga inteligjenca artificiale, e cila po ushqen edhe presionet inflacioniste.
“Ndikimi i kombinuar i këtyre dy forcave është shumë i pabarabartë në të gjithë botën”, tha Georgieva, duke theksuar se bumi i IA po anashkalon shumë ekonomi.
Parashikimet e reja të FMN-së, që pritet të publikohen gjatë takimeve në Bangkok, do të tregojnë uljet më të mëdha të parashikimeve të rritjes për ekonomitë e goditura nga lufta. Mes tyre është Ukraina, ku infrastruktura civile dhe ekonomike ka pësuar dëme të konsiderueshme, si dhe vendet e Gjirit, të prekura nga sulmet iraniane dhe rënia e ndjeshme e eksporteve të energjisë.
Georgieva nuk dha sinjale nëse FMN-ja do të ndryshojë parashikimin e saj për rritjen globale në vitin 2026, aktualisht në 3%. Në korrik, institucioni parashikonte një përshpejtim në 3.4% në vitin 2027, duke supozuar një rikthim gradual të trafikut në Ngushticën e Hormuzit dhe normalizimin e kushteve të tregut.
Por situata e energjisë mbetet një nga shqetësimet kryesore. Çmimi i naftës është rreth 100 dollarë për fuçi, ndërsa kapacitetet e dëmtuara të rafinimit kanë rritur ndjeshëm kostot për produkte të rëndësishme, përfshirë naftën për automjete.
Me afrimin e sezonit të dimrit, kërkesa për ngrohje pritet të rritet, ndërsa furnizimet me gaz natyror mbeten të kufizuara për shkak të kërcënimeve ndaj transportit të gazit të lëngshëm përmes Hormuzit.
Edhe nëse konflikti në Gjirin Persik përfundon së shpejti, Georgieva paralajmëroi se çmimet e larta të energjisë mund të vazhdojnë për një periudhë të gjatë. Tregjet e së ardhmes së naftës parashikojnë çmime të larta edhe gjatë vitit 2027.
Presionet energjetike po reflektohen gjithashtu te inflacioni, normat e interesit dhe kostot e financimit. Sipas FMN-së, yield-et 10-vjeçare të bonove shtetërore të SHBA-së, Gjermanisë dhe Japonisë janë në nivelet më të larta që prej viteve 2007, 2009 dhe 1996, respektivisht, dhe vijojnë të rriten.
Ndihma shtetërore në “lupë”? - Autoriteti i Konkurrencës merr kontrollin e plotë, ngrihet regjistri
Kontrolli i instrumentit të ndihmës shtetërore do të kalojë nën përgjegjësinë e Autoriteti i Konkurrencës, si institucion ekzistues, duke përcaktuar......
Sa kushton një muaj jetesë? Familjet me fëmijë përballen me 27 mijë lekë më shumë
Sa kushton një muaj jetese për një familje në Shqipëri? Përgjigjja ndryshon ndjeshëm në varësi të numrit të anëtarëve dhe pranisë së fëmijëve. Sipas Anketës......
3,431 vendime legalizimi - Vetëm gjatë shtatorit, ASHK: Përfituesit i marrin vendimet në e-Albania
Agjencia Shtetërore e Kadastrës ka bërë të ditur se gjatë muajit shtator janë dhënë 3 mijë e 431 vendime legalizimi për qytetarët në të gjithë vendin. Sipas......
Bordi vendos çmimet e reja të karburanteve, ja sa do të shitet nafta dhe benzina
Bordi i Transparencës dhe Kufizimit të Përkohshëm të Çmimeve të Tregtimit me Shumicë dhe Pakicë të Nënprodukteve të Naftës dhe Gazit ka vendosur çmimet e reja......
Rishikimi i politikave të BE-së përpara zgjerimit. Qeveria: Shqipëria konfirmohet si lider në procesin e integrimit
“Rishikimi i politikave përbën një sinjal të fortë politik të mbështetjes së Bashkimit Europian për përparimin e Shqipërisë drejt objektivit strategjik......
Mbështetja për Trump në nivelin më të ulët historik, hispanikët më të pakënaqurit me republikanët
Mbështetja për Presidentin Donald Trump ka rënë në një nivel rekord të ulët ditët e fundit, pasi shumë votues hispanikë kritikuan performancën e tij në punë......
Korniza e re e mbikqyrjes, BQE: "Gërshërë" në burokracinë e bankave të vogla
Banka Qendrore Evropiane po krijon një mjedis mbikëqyrës dhe rregullator qartësisht më të favorshëm për bankat më të vogla të Evropës , duke vazhduar me një......
Plani i ri Europian për Zgjerimin, Kos: Integrim gradual, financime nga instrumenti "Global Europe"
Komisionerja europiane për Zgjerimin, Marta Kos, prezantoi këtë të martë në Strasburg paketën e re të Komisionit Europian për përgatitjen e Bashkimit Europian......
