Europa Postuar më 8 October 2026, 13:33

Borxhi drejt 1 trilionë euro - BE-ja rrezikon rritje të huamarrjes, ndërsa audituesit zbulojnë gabime në shpenzime

Nga Edel Strazimiri

Borxhi drejt 1 trilionë euro - BE-ja rrezikon rritje të huamarrjes,

Borxhi i Bashkimit Europian mund të arrijë në 1 trilion euro deri në vitin 2027, ndërsa audituesit europianë paralajmërojnë për rritje të gabimeve në përdorimin e fondeve dhe kosto më të larta të huamarrjes.

Sipas raportit të Gjykatës Europiane të Audituesve, borxhi i papaguar i BE-së u rrit me më shumë se 20% gjatë vitit të kaluar, duke arritur në 738.9 miliardë euro. Pjesa më e madhe lidhet me paketën e rimëkëmbjes pas pandemisë, NextGenerationEU, borxhi i së cilës duhet të shlyhet nga viti 2028 deri në 2058.

Audituesit vlerësojnë se huamarrja mund të prekë shifrën e 1 trilion eurove në 2027, ndërsa kostot e interesit po rezultojnë shumë më të larta se parashikimet fillestare. Vetëm për periudhën 2028–2034, interesat për borxhin e paketës së rimëkëmbjes mund të arrijnë rreth 93 miliardë euro.

Raporti ngre shqetësime edhe për mënyrën se si po përdoren fondet europiane. Rreth 3.8% e shpenzimeve të buxhetit të BE-së në vitin 2025 shkelën rregullat e financimit, nga 3.6% një vit më parë dhe mbi pragun prej 2% që konsiderohet material nga audituesit.

Gabimet ishin më të larta në fondet për kohezionin, punësimin dhe zhvillimin rajonal, ku norma u rrit në 6.6%, ndërsa në bujqësi dhe mjedis arriti në 3.9%.

Audituesit paralajmërojnë se problemet mund të përsëriten në buxhetin e ardhshëm europian për periudhën 2028–2034, pasi Komisioni Europian propozon që një pjesë e madhe e fondeve të menaxhohet përmes planeve kombëtare dhe rajonale, të ngjashme me fondin e rimëkëmbjes.

Nëntë nga 37 pagesat e granteve të fondit të rimëkëmbjes të shqyrtuara vitin e kaluar rezultuan se nuk përmbushnin plotësisht kushtet e përcaktuara. Audituesit paralajmëruan se ndryshimi i disa objektivave pas kërkesave për pagesë mund të bëjë që vendet të marrin fonde edhe kur kanë përmbushur më pak nga sa ishte premtuar fillimisht.

Rritja e huamarrjes mund të ushtrojë presion edhe mbi buxhetet kombëtare. Presidenti i Gjykatës Europiane të Audituesve, Tony Murphy, paralajmëroi se vendet anëtare mund të detyrohen të rrisin kontributet e tyre për të shërbyer borxhin, në një kohë kur shumë prej tyre po përballen tashmë me presion për uljen e deficiteve.

Komisioni Europian, nga ana tjetër, mbron sistemin e kontrolleve dhe thotë se masat parandaluese dhe korrigjuese kanë kufizuar ndikimin e gabimeve. Për buxhetin e ri, Komisioni propozon një paketë prej rreth 2 trilionë eurosh, ndërsa vendet anëtare janë të ndara për madhësinë dhe mënyrën e financimit të saj.

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat