Lufta për naftën - Prodhuesit e Gjirit garojnë për klientët, ndërsa Hormuzi mban çmimet lart
Tregu i naftës në Lindjen e Mesme po hyn në një fazë të re, ku beteja kryesore nuk është më vetëm për furnizimin, por për pjesën e tregut dhe klientët. Me rikthimin gradual të qarkullimit përmes Ngushticës së Hormuzit, prodhuesit e Gjirit si Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Iraku dhe Kuvajti po rrisin eksportet për të rikuperuar pozicionet e humbura gjatë luftës me Iranin.
Furnizimi global po përmirësohet ndjeshëm. Eksportet përmes Hormuzit kanë arritur rreth 80% të niveleve para luftës, ndërsa bashkë me rrugët alternative, eksportet e naftës nga Lindja e Mesme kanë kaluar në disa raste nivelet e periudhës para konfliktit. Kjo ka bërë që deficiti global i naftës të bjerë nga afro 4 milionë fuçi në ditë në maj në rreth 250 mijë fuçi në ditë në tetor.
Megjithatë, kjo nuk po përkthehet ende në çmime më të ulëta. Hormuzi mbetet i rrezikshëm, ndërsa kostot e transportit dhe sigurimit janë shumë të larta. Për këtë arsye, Brent vazhdon të qëndrojë mbi 100 dollarë për fuçi, rreth 40% mbi nivelet para luftës. Pra, problemi i tregut nuk është më vetëm mungesa e naftës, por kostoja dhe siguria e transportit të saj.
Në këtë situatë, Arabia Saudite po përpiqet të rikthejë pjesën e saj të tregut në Azi, ndërsa Emiratet kanë arritur të ruajnë një pozicion më të fortë falë rrugëve alternative të eksportit. Iraku po rrit gjithashtu praninë e tij. Për të tërhequr blerësit, disa prodhues kanë filluar të ofrojnë edhe zbritje, duke e kthyer konkurrencën për klientët në një faktor të rëndësishëm të tregut.
Humbësi kryesor është Irani. Pjesa e naftës iraniane në importet aziatike ka rënë në zero pas bllokadës amerikane ndaj eksporteve. Kjo ka krijuar një hapësirë që prodhuesit e tjerë po përpiqen ta mbushin, duke shtuar presionin mbi Teheranin dhe duke ndryshuar ekuilibrat tradicionalë të tregut aziatik të naftës.
Kjo garë pritet të bëhet edhe më e fortë nëse rrjedha e naftës përmes Hormuzit normalizohet. Prodhuesit që arrijnë të rikthejnë më shpejt eksportet mund të fitojnë kontrata dhe klientë afatgjatë, ndërsa ata që mbeten pas rrezikojnë të humbasin pozicionet e tyre edhe pasi kriza të përfundojë. Kjo e bën betejën aktuale më shumë se një reagim të përkohshëm ndaj luftës.
Zhvillimi më i rëndësishëm strategjik është se kjo konkurrencë po krijon përçarje edhe brenda kampit të OPEC-ut. Emiratet janë larguar nga organizata, ndërsa prodhuesit kryesorë po ndjekin gjithnjë e më shumë interesat e tyre. Nëse kjo prirje vazhdon, aftësia e OPEC-ut për të kontrolluar ofertën dhe për të ndikuar mbi çmimet mund të dobësohet.
Në thelb, tregu po përballet me një paradoks: oferta po rikthehet, por nafta mbetet e shtrenjtë për shkak të rrezikut dhe kostove të transportit. Nëse Hormuzi stabilizohet dhe eksportet vazhdojnë të rriten, konkurrenca mes prodhuesve mund të sjellë presion për uljen e çmimeve. Por për sa kohë rruga kryesore e eksportit mbetet e pasigurt, konsumatorët nuk pritet të ndiejnë shpejt një lehtësim të madh në çmimin e naftës.
Pagat reale, në rënie - Bien në katër ekonomi europiane, Gjermania shënon rritje
Pagat reale pritet të bien në disa prej ekonomive më të mëdha europiane gjatë vitit të ardhshëm, ndërsa Gjermania është e vetmja që parashikohet të shënojë......
Shqipëria “shkëlqen” te energjia/ Raporti i zhvillimit të qëndrueshëm e rendit vendin të 44-in në botë
Shqipëria renditet e 44-ta në botë nga 169 vende, me një rezultat prej 75.4 pikësh, sipas Sustainable Development Report 2026. Raporti vlerëson progresin e......
Inflacioni, nën normën 3%/ Zbret poshtë objektivit të Bankës Qendrore, por transporti shtrenjtohet me 12.4%
Inflacioni në Shqipëri u ngadalësua për të dytin muaj radhazi gjatë shtatorit, duke u rikthyer nën objektivin prej 3% të Bankës së Shqipërisë. Sipas të......
Çfarë parashikon buxheti 2027? - Detajet/3-6 mijë euro për bebet. Mbështetja për pensionistët. A lëvizin pagat?
Buxheti i shtetit për vitin 2027 parashikohet të jetë mbi 1.1 miliardë euro më i lartë se buxheti fillestar që u planifikua për këtë vit, duke kapërcyer......
Turistët nuk ikin me verën! - Popa: Zgjatja e sezonit kërkon kapacitete dhe shërbim më cilësor
Shifrat, vizitorët, por edhe kërkesa e tregut, kanë bërë që në Shqipëri sezoni turistik të mos zgjasë vetëm 3 muaj në verë, por të shkojë përtej. E për këtë,......
IEA “çliron” rezervat - FMN paralajmëron për çmime të larta të energjisë deri në 2027
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) mbështeti përshpejtimin e nxjerrjes së rezervave emergjente të naftës në treg, ndërsa Fondi Monetar Ndërkombëtar......
Rritet çmimi i karburanteve - Bordi i Transparencës: Nafta do të shitet me 217 lekë/litër, benzina me 193 lekë/litër
Bordi i Transparencës ka vendosur çmimet e reja për shitjen me shumicë dhe pakicë të nënprodukteve të naftës dhe gazit. Në mbledhjen e zhvilluar këtë të......
Bursat e kriptove, 150 mijë euro - Operatorët në 3 kategori, kërkesat nga 50 mijë euro
Tregu i kriptoaseteve në Shqipëri pritet të funksionojë me rregulla të reja kapitali dhe sigurie. Projektligji “Për tregjet e kriptoaseteve” ndan ofruesit e......
