Kush po e dobëson dollarin? - Si SHBA po “luan” me monedhën më të fuqishme në botë!
Për vite me radhë, një dollar i fortë ka qenë një nga avantazhet më të mëdha të ekonomisë amerikane. Për dekada, një dollar i fortë ka qenë simbol i fuqisë ekonomike amerikane. Por sot Uashingtoni po përballet me një paradoks: ajo që dikur ishte avantazh, tani po shihet si një pengesë për ekonominë amerikane.
Administrata amerikane po përpiqet të dobësojë gradualisht dollarin, me synimin që produktet e prodhuara në SHBA të bëhen më të lira dhe më konkurruese në tregjet ndërkombëtare. Logjika është e thjeshtë: nëse një dollar vlen më pak, një produkt amerikan kushton më pak për një blerës në Europë, Azi apo në një treg tjetër. Kjo mund t'u japë më shumë hapësirë eksportuesve amerikanë dhe të ndihmojë industrinë vendase.
Por pse SHBA do ta dëshironte këtë?
Sepse për shumë vite dollari është forcuar ndjeshëm. Nga viti 2011 deri në rikthimin e Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, indeksi i dollarit kundrejt monedhave të partnerëve kryesorë tregtarë u rrit me pothuajse 50%. Një pjesë e madhe e kësaj force erdhi nga paratë e investitorëve të huaj që vazhdonin të blinin aksione dhe obligacione amerikane.
Një dollar kaq i fortë ka edhe një kosto. Për konsumatorin amerikan, importet bëhen më të lira, por për prodhuesin amerikan që dëshiron të shesë jashtë vendit, produkti bëhet relativisht më i shtrenjtë. Kjo është një nga arsyet pse dobësimi i dollarit është parë si një mënyrë për të rikthyer konkurrueshmërinë e industrisë amerikane dhe për të korrigjuar një pjesë të deficitit tregtar.
Dhe duket se diçka ka filluar të ndryshojë. Dollari ka humbur rreth 8% nga kulmi i tij dhe tashmë ndodhet pranë niveleve më të ulëta të më shumë se tre viteve.
Por SHBA nuk po përpiqet thjesht të shtypë vlerën e monedhës së vet. Strategjia është më e ndërlikuar. Uashingtoni po ushtron presion edhe mbi partnerët tregtarë që monedhat e tyre të forcohen, ndërsa në raste të caktuara ka pasur koordinim dhe ndërhyrje në tregjet valutore. Në këtë mënyrë, dollari dobësohet jo nga një goditje e vetme, por nga një seri lëvizjesh të vogla.
Kjo është edhe arsyeja pse analistët flasin për një lloj strategjie “me hapa të vegjël”: të dobësosh dollarin mjaftueshëm për të ndihmuar ekonominë amerikane, por jo aq shumë sa tregjet të tremben se rënia do të vazhdojë pa fund. Sepse këtu qëndron rreziku i vërtetë.
Dollari nuk është vetëm monedha që përdoret në SHBA. Ai është një nga shtyllat e sistemit financiar global. Banka qendrore, fonde investimi, kompani dhe investitorë nga e gjithë bota mbajnë aktive në dollarë. Për vite me radhë, investitorët e huaj kanë parë SHBA-në si një destinacion të sigurt për kapitalin e tyre.
Nëse ata fillojnë të mendojnë se politika amerikane po synon një dollar vazhdimisht më të dobët, mund të kërkojnë alternativa. Kjo do të nënkuptonte më pak kërkesë për aksionet dhe obligacionet amerikane dhe, në skenarin më problematik, një kosto më të lartë për financimin e ekonomisë së SHBA-së.
Pra, dobësimi i dollarit mund të jetë i mirë për eksportet, por i rrezikshëm për besimin e investitorëve.
Ekziston edhe një kundërforcë tjetër: Rezerva Federale. Nëse inflacioni amerikan rritet sërish, banka qendrore mund të detyrohet të mbajë ose të rrisë normat e interesit. Interesat më të larta zakonisht e bëjnë dollarin më tërheqës për investitorët, duke e shtyrë atë përsëri lart. Kjo mund ta komplikojë ndjeshëm përpjekjen e administratës për ta dobësuar monedhën.
Kështu, Uashingtoni po përpiqet të kontrollojë diçka që në fund përcaktohet nga miliona vendime të investitorëve në të gjithë botën.
Pyetja nuk është më nëse SHBA dëshiron një dollar më të dobët. Shenjat për këtë janë gjithnjë e më të qarta. Pyetja është nëse mund ta dobësojë dollarin pa dobësuar edhe besimin që e ka bërë atë monedhën më të rëndësishme të ekonomisë globale.
Nëse strategjia funksionon, një dollar më i dobët mund t'u japë frymëmarrje eksporteve dhe industrisë amerikane. Nëse shkon shumë larg, SHBA mund të përballet me një problem krejt tjetër: investitorët që nuk nxitojnë më të çojnë paratë e tyre drejt Amerikës.
Dhe ky është paradoksi: për ta bërë ekonominë amerikane më konkurruese, Uashingtoni po luan me një nga avantazhet më të mëdha që ka pasur për dekada: fuqinë e dollarit.
Lobimi del në dritë - Ligji i ri synon të bëjë transparente ndikimin e interesave në vendimmarrjen publike
Transparenca e lobimit dhe mënyra se si interesat ndikojnë në vendimmarrjen publike ishin në fokus të një takimi të organizuar nga Zyra e Komisionerit për të......
Rama në Napoli, fokusi te gjuha shqipe - Forcohet bashkëpunimi akademik për ruajtjen dhe promovimin e gjuhës e kulturës shqiptare
Kryeministri Edi Rama, gjatë vizitës së tij në Napoli, ka vizituar Katedrën e Gjuhës Shqipe pranë Universitetit “L’Orientale”, një prej qendrave historike të......
Pronat e shtetit, me kontratë - Jepen për OJF-të për 10 vite, rinovim kur investohet mbi 5 milionë euro
Institucionet qendrore që administrojnë prona publike do tu nënshtrohen rregullave të reja. “Projektligji për pronat e paluajtshme të shtetit në Republikën e......
Tarifa me fasha për ujin - Faturim sipas konsumit, propozohet mekanizëm sezonal për Durrësin, Vlorën dhe Sarandën
Tarifat e ujit mund të ndryshojnë në varësi të sasisë së konsumuar, ndërsa për zonat turistike propozohet edhe një mekanizëm sezonal. Enti Rregullator i Ujit......
4.1 milionë lekë për një ushtarak shqiptar në Gaza - Sa do të jetë kostoja financiare e misionit? Vihali: Do të kenë vetëm detyra humanitare
Rreth 4.1 milionë lekë do i kushtojë përafërsisht Shqipërisë dërgimi i një ushtaraku në Forcën e Stabilitetit të Gazas. Në total, kostoja financiare për 40......
Turizmi “shtyn” konsumin/ Tregtia me pakicë rritet 6.8%. Shitjet e karburanteve shtohen 8.4%
Konsumi ka vijuar të zgjerohet në Shqipëri gjatë tremujorit të dytë të vitit 2026, periudhë që përkon edhe me nisjen e sezonit të fortë turistik. Sipas......
Sa këmbehen sot valutat kryesore?
Dollari amerikan vijon te mos rikuperojë ndaj monedhës vendase duke mbetur ende nen kuotën e 80 lekë teksa është blerë mëngjesin e sotëm me 79.1 lekë dhe......
Shqipëria, pranë nivelit të BE/ Shkalla e punësimit rritet lehtë duke kryesuar rajonin
Tregu i punës vijoi të shënojë përmirësim gjatë tremujorit të dytë të vitit 2026, me një rritje të lehtë të shkallës së punësimit në Shqipëri. Sipas të......
