BE në udhëkryq - Reformat e vonuara rrezikojnë konkurrueshmërinë ekonomike të Europës
Bashkimi Europian ndodhet përballë një sfide të rëndësishme: të zbatojë me shpejtësi reformat që synojnë të forcojnë ekonominë dhe konkurrueshmërinë e tij, përpara se vonesat të thellojnë hendekun me SHBA-në dhe ekonomitë e tjera të mëdha. Plani i propozuar nga ish-presidenti i Bankës Qendrore Europiane, Mario Draghi, dy vite më parë parashikonte një transformim të tregut të përbashkët, më shumë investime dhe koordinim më të madh mes vendeve anëtare.
Por zbatimi ka ecur ngadalë. Deri në korrik, vetëm 15.7% e rekomandimeve të Draghi-t ishin zbatuar plotësisht, ndërsa rreth 40% ishin trajtuar pjesërisht. Për masat më të rëndësishme, si tregu i përbashkët i kapitalit dhe energjisë, progresi është edhe më i kufizuar. Këto reforma kërkojnë marrëveshje mes vendeve anëtare, çka e bën procesin më të vështirë.
Një prej problemeve kryesore është fragmentimi ekonomik i Europës. Kursimet e familjeve europiane arrijnë në rreth 35 trilionë euro, por një pjesë e madhe e tyre mbetet e shpërndarë në tregje kombëtare ose investohet jashtë BE-së. Një treg i vetëm i kapitalit do t’i mundësonte Europës të përdorte më mirë këto fonde për investime në industri, teknologji dhe inovacion.
Energjia është një tjetër pikë kritike. Europa ka nevojë për një treg energjetik më të integruar, ku energjia të qarkullojë më lehtë mes vendeve dhe me çmime konkurruese. Kjo lidhet drejtpërdrejt edhe me garën për inteligjencën artificiale, pasi qendrat e të dhënave dhe infrastruktura teknologjike kërkojnë sasi të mëdha energjie.
Presioni për reforma përplaset edhe me kalendarin politik. Zgjedhjet në Francë, Spanjë, Itali dhe Poloni mund ta bëjnë më të vështirë marrjen e vendimeve që kërkojnë transferim të një pjese të kompetencave kombëtare në nivel europian. Në Gjermani, rritja e mbështetjes për AfD-në shton gjithashtu pasigurinë mbi ritmin e reformave në ekonominë më të madhe të BE-së.
Ndërkohë, përfitimet e mundshme nga reformat janë të konsiderueshme. Një analizë e Fondit Monetar Ndërkombëtar vlerëson se axhenda e reformave mund të rrisë produktivitetin europian me rreth 20% gjatë një dekade, megjithëse kjo llogaritje bazohet në disa supozime.
Nëse procesi mbetet i ngadaltë, Europa rrezikon të humbasë terren në teknologji dhe industri. Konkurrenca nga Kina, varësia nga teknologjitë amerikane dhe nevoja për energji më të lirë e më të qëndrueshme po rrisin presionin mbi BE-në.
Një tjetër sfidë është financimi i investimeve të mëdha që kërkojnë tranzicioni energjetik dhe zhvillimi teknologjik. Nëse vendet anëtare nuk arrijnë të krijojnë mekanizma më të përbashkët financimi, kompanitë europiane mund të kenë më pak akses në kapital krahasuar me konkurrentët amerikanë dhe kinezë.
Në thelb, sfida e BE-së është të kapërcejë ndarjen mes interesave kombëtare dhe nevojës për veprim të përbashkët. Afati i vitit 2027 po afrohet, ndërsa vonesat në tregun e kapitalit, energjisë, teknologjisë dhe financimit të përbashkët po e bëjnë gjithnjë e më urgjente axhendën e reformave.
Rikthehet nafta e Gjirit - Eksportet arrijnë mbi 81% të niveleve para luftës
Rrjedhat e naftës nga vendet e Gjirit, duke përjashtuar Iranin, u rritën në shtator në mbi 81% të niveleve para luftës, pavarësisht sulmeve ndaj......
Mish Brazili i kontaminuar? - Salla: Gjetëm problematika. Gati plani për stabilimentet e qumështit
Autoriteti Kombëtar i Ushqimit ka kryer mbi 68 mijë inspektime gjatë këtij viti me qëllim rritjen e sigurisë ushqimore si dhe ka orientuar kontrollet në bazë......
Ku i mbajnë paratë shqiptarët? - BSH: 77.6% e depozitave janë afatgjata. Rritet pak interesi për ato me afat 1 muaj dhe 2 vjet
Pavarësisht se shumica e kursimeve të shqiptarëve mbahen të kyçura në depozita njëvjeçare dhe mbi dyvjeçare, gjatë muajit gusht pati një rritje të interesit......
Sa shpenzon një familje? INSTAT: Ushqimet kryesojnë me gati 40% të totalit. Argëtimi në rritje
Shpenzimet mesatare mujore për konsum të një njësie ekonomike familjare (NjEF), e përbërë mesatarisht nga 3,1 persona, vlerësohen në 95,227 lekë, duke shënuar......
Në shitje mbi 100 mijë ton naftë - Albpetrol hap ankandin. Zbardhet formula e çmimit dhe si do të fitohet gara
Kompania shtetërore Albpetrol ka hapur ankandin për shitjen e 101,400 ton naftë bruto, duke rikthyer në treg një sasi të konsiderueshme të prodhimit të saj.......
BERZH investon në Bullgari - Marrëveshja synon modernizimin e transportit, energjisë dhe sektorëve strategjikë
Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim dhe qeveria e Bullgarisë kanë nënshkruar një Memorandum Mirëkuptimi, për përgatitjen e investimeve të reja në......
Gjermania pa emigrantë? - Mungesa e tyre do të godiste tregun e punës
Emigrantët janë bërë një pjesë thelbësore e tregut gjerman të punës dhe largimi i tyre do të krijonte boshllëqe të mëdha në ekonomi. Sipas ekspertëve, pa......
“Perspektivë e qendrueshme” - S&P konfirmon Maqedoninë e Veriut. Rritja ekonomike pritet në 3.6%
S&P Global Ratings ka konfirmuar vlerësimin kreditor të Maqedonisë së Veriut në nivelin BB-/B, si për borxhin në monedhë të huaj, ashtu edhe për atë në......
