Alarm për pensionet - FMN paralajmëron rritje të kostove dhe rrezik për borxhin publik
Sistemet e pensioneve në mbarë botën po përballen me presion në rritje, ndërsa plakja e popullsisë dhe kostot publike kërcënojnë qëndrueshmërinë e financave shtetërore. Fondi Monetar Ndërkombëtar paralajmëron se, pa reforma, shpenzimet për pensionet mund të kufizojnë financimin e prioriteteve të tjera dhe të rëndojnë buxhetet e shumë vendeve.
Në një studim të ri, FMN ka prezantuar një bazë të dhënash që përdor inteligjencën artificiale për të analizuar sistemet e pensioneve në 142 ekonomi dhe më shumë se 4 mijë reforma të ndërmarra nga viti 1952 deri në vitin 2025.
Sipas vlerësimeve të institucionit, shpenzimet për pensionet përbëjnë mesatarisht rreth 8% të Prodhimit të Brendshëm Bruto në ekonomitë e zhvilluara, 4% në tregjet në zhvillim dhe 1.7% në vendet në zhvillim. Deri në vitin 2050, këto nivele parashikohet të arrijnë përkatësisht në 10.1%, 8.1% dhe 2.8% të PBB-së.
Vendet e pasura duhet të ruajnë nivelin e përfitimeve për pensionistët në kushtet e plakjes së popullsisë, ndërsa ekonomitë në zhvillim synojnë të zgjerojnë mbulimin me skema pensionale pa cenuar financat publike.
Analiza historike tregon se reformat janë shtuar ndjeshëm që nga vitet 1990, shpesh si përgjigje ndaj krizave ekonomike, vështirësive fiskale dhe ndryshimeve demografike.
Sipas studimit, në ekonomitë më pak të zhvilluara, reformat e pensioneve janë pasuar nga ulje statistikisht të rëndësishme të borxhit publik, ndërsa në ekonomitë e zhvilluara nuk është vërejtur një efekt i krahasueshëm. FMN thekson se rezultatet varen nga gjendja fillestare e financave publike, cilësia e institucioneve dhe aftësia për të zbatuar ndryshimet.
Institucioni pranon se databaza e re mund të ketë pasaktësi dhe se nevojiten burime shtesë për të përmirësuar klasifikimin e reformave. Megjithatë, analiza synon t'u japë politikëbërësve një bazë më të fortë për hartimin e sistemeve pensionale që mund të përballojnë ndryshimet demografike dhe ekonomike në dekadat e ardhshme.
Greva kushton shtrenjtë - Italia mund të ketë humbur deri në 1 miliard euro nga protesta e së premtes
Greva kombëtare e 30 tetorit në Itali mund t’i ketë kushtuar ekonomisë së vendit rreth 1 miliard euro. Sipas vlerësimeve të zyrës së studimeve të Cgia di......
Sa para’ “merr” Tiranë-Durrës? - Pesë faza të tjera në projektbuxhet, fondet e para parashikohen në 2028-ën
Zgjerimi i autostradës Tiranë – Durrës parashikohet të vijojë me faza të tjera, përtej ndërhyrjeve të përfunduara dhe atyre ku aktualisht po punohet. Në......
“Pasqyrë Albania”, një dritare e vetme digjitale për qytetarët
Një platformë e vetme digjitale, ku qytetarët mund të informohen mbi investimet publike, të ndjekin aplikimet dhe ankesat e tyre, por edhe të kontribuojnë në......
Karavastaja me treg peshku - Hapësira e dedikuar në Lagunë, investim 26 milionë lekë
Bashkia e Divjakës ka shpallur garën për ndërtimin e një tregu të ri peshku në lagunën e Karavastasë, në zonën e njohur si “Rezi”, pranë Kanalit të Vaut.......
Ulet çmimi i naftës - Zbret në 212 lekë, benzina në 179 lekë për litër
Bordi i Transparencës ka përcaktuar çmimet e reja të shitjes së karburanteve, të cilat hyjnë në fuqi sot, më 31 tetor, në orën 12:00. Nafta do të tregtohet me......
Kalifornia takson miliarderët? - Referendumi zhvillohet të martën. Kërkohen fonde për kujdesin shëndetësor
Votuesit e Kalifornisë do të vendosin të martën (3 nëntor) nëse do të miratojnë një taksë shtetërore të parë të këtij lloji mbi miliarderët. Propozimi 40 po......
Saranda lë pas Durrësin - Porti jugor përqendroi 48.4% të udhëtarëve në tremujorin e tretë
Transporti detar në Shqipëri ka shënuar rritje gjatë tremujorit të tretë të vitit 2026, si në volumin e mallrave të transportuara, ashtu edhe në numrin e......
Pa legalizim, bonus qiraje 5 vite - Qeveria zgjat mbështetjen për familjet që nuk përfitojnë legalizimin e ndërtimeve pa leje
Për personat që marrin bonus qiraje nga shteti për shkak të moslegalizimit të ndërtimit të tyre pa leje, do e përfitojnë tashmë për 5 vite nga 3 vite që ishte......
