Nënstacion elektrik “antidron” në BE - Beton special dhe “sarkofagë” për mbrojtjen e transformatorëve
Beton i përforcuar, transformatorë të futur në struktura mbrojtëse, sensorë për zbulimin e tuneleve dhe barriera që duhet t'u rezistojnë edhe automjeteve të mbushura me eksploziv. Kjo nuk është një bazë ushtarake, por mënyra se si Lituania po projekton një nga nyjet e reja strategjike të rrjetit elektrik europian.
Nënstacioni Gižai, që do të ndërtohet rreth 30 kilometra nga enklava ruse e Kaliningradit, po projektohet për një realitet të ri sigurie. Infrastruktura energjetike duhet të vazhdojë të funksionojë edhe përballë sulmeve me dronë apo akteve të sabotazhit.
Objekti do të jetë një nyje kyçe e Harmony Link, interkonjeksionit me Poloninë që plotëson lidhjen e rrjeteve elektrike të vendeve baltike me pjesën tjetër të Bashkimit Europian, pasi ato u shkëputën vitin e kaluar nga sistemi rus.
Dhe kërcënimi që po merret në konsideratë është shumë konkret.
Drejtuesi i operatorit lituanez të transmetimit Litgrid, Andrius Semeskevicius, thotë se Gižai po projektohet duke llogaritur mundësinë e një sulmi me disa dronë Shahed, që mund të mbajnë rreth 100 kilogramë eksploziv.
Për këtë arsye, transformatorët do të rrethohen nga struktura prej betoni të përforcuar, të përshkruara nga Litgrid si “sarkofagë”. Betoni do të jetë i prodhuar posaçërisht për rezistencë më të lartë, ndërsa pajisjet brenda strukturave do të kërkojnë edhe sisteme artificiale ftohjeje.
Nënstacioni do të shtrihet në rreth 35 hektarë, në mënyrë që një goditje e vetme të mund të dëmtojë vetëm një pjesë të pajisjeve. Komponentët kryesorë do të kenë gjithashtu njësi rezervë, për të mundësuar vazhdimin e funksionimit nëse një prej tyre dëmtohet ose shkatërrohet.
Mbrojtja nis që në perimetrin e objektit. Projekti parashikon gardhe të afta t'i rezistojnë goditjes së një automjeti me eksploziv dhe sensorë për zbulimin e tuneleve që mund të hapen nga aktorë armiqësorë.
Ndryshimi i filozofisë së projektimit përmblidhet nga vetë drejtuesi i Litgrid, në të kaluarën rrjeti projektohej kryesisht duke llogaritur fatkeqësitë natyrore. Tani në skenarë përfshihen kërcënimet hibride dhe ushtarake.
Por përshtatja me këtë realitet të ri ka edhe një faturë të konsiderueshme.
Sipas Litgrid, masat e reja të sigurisë do ta bëjnë nënstacionin të paktën 48 milionë euro më të shtrenjtë se parashikimi fillestar. Kostoja mund të rritet më tej nëse përkeqësohet situata gjeopolitike.
Lituania synon t'i kërkojë Bashkimit Europian të financojë të paktën gjysmën e kostos së Gižai. Varshava mbështet gjithashtu rritjen e financimeve europiane, duke argumentuar se vendet në kufi me Rusinë nuk duhet ta përballojnë të vetme faturën shtesë të sigurisë.
Dhe problemi shkon përtej një nënstacioni të vetëm. Vendet baltike dhe Polonia i kishin kërkuar më herët Bashkimit Europian 382 milionë euro për forcimin e sigurisë së pjesëve kryesore të rrjetit ekzistues, ndërsa financimi i miratuar ishte 112 milionë euro.
Në kufirin lindor të Europës, lufta në Ukrainë po ndryshon kështu jo vetëm politikat e mbrojtjes, por edhe mënyrën se si projektohet infrastruktura civile. Rrjeti elektrik i së ardhmes nuk duhet të përballojë më vetëm stuhitë, defektet apo fatkeqësitë natyrore, por edhe dronët, sabotazhin dhe kërcënimet hibride.
Italia drejt centralit bërthamor - Pas 40 vitesh, hap rrugën për gjeneratën e re të reaktorëve
Gati katër dekada pasi vendosi të hiqte dorë nga energjia bërthamore, Italia po bën kthesën eitalia madhe. Parlamenti ka hapur rrugën për ndërtimin e një......
Mbi 1,000 tonë, Kina shpenzon 158.8 miliardë dollarë për të blerë sasi rekord ari
Kina ka shpenzuar një shumë rekord për të blerë më shumë se 1,000 ton ar këtë vit, ndërsa banka qendrore dhe investitorët vendas po investojnë kapital në......
Mohamed Alabbar me sytë nga Maldivet, 12 miliardë USD për destinacionin e ri global
Qeveria e Maldiveve dhe Eagle Hills kanë nënshkruar një marrëveshje për zhvillimin e Maldives Waterfront and Marina, një destinacion i ri i integruar ishullor......
Rritja e çmimit të karburantit po i kushton BE-së mesatarisht 270 milionë euro në ditë
Që nga fillimi i luftës në Iran, çmimet më të larta të karburantit rrugor i kanë kushtuar BE-së rreth 53 miliardë euro, sipas një raporti të publikuar të......
Tregtia, në gusht Kosova importoi 568 milionë euro mallra më shumë sesa eksportoi
Deficiti tregtar i Kosovës arriti në 568 milionë euro në gusht 2026, sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës. Kjo është rritje prej 5,8% krahasuar me......
Anthropic dhe OpenEvidence partnerë për të përhapur AI-në mjekësore në të gjithë botën
Startup-i i inteligjencës artificiale Anthropic dhe platforma e njohurive mjekësore OpenEvidence po bashkëpunojnë për t'u ofruar mbështetje vendimmarrjeje......
Norvegjia shtyn për në 2028 hapjen e minierës 'më të madhe' të metaleve të rralla në Evropë
Qeveria norvegjeze tha se synon të materializojë një plan për të zhvilluar objekte minerare në depozitën më të madhe të njohur të metaleve të rralla në......
Frenohen çmimet e banesave, BSH: S'kanë ndryshuar ka 6 muaj, por 10% më lart se një vit më parë
Pas rritjes së vazhdueshme të viteve të fundit, çmimet e banesave kanë shfaqur shenja stabilizimi. Sipas Raportit të Stabilitetit Financiar për 6-mujorin e......
