Europa Postuar më 24 September 2026, 10:19

Italia drejt centralit bërthamor - Pas 40 vitesh, hap rrugën për gjeneratën e re të reaktorëve

Nga SCAN TV

Gati katër dekada pasi vendosi të hiqte dorë nga energjia bërthamore, Italia po bën kthesën eitalia  madhe. Parlamenti ka hapur rrugën për ndërtimin e një gjenerate të re reaktorësh, me objektivin që centralet e para të mund të hyjnë në funksion deri në vitin 2035.

Senati italian dha miratimin përfundimtar për ligjin e ri me 81 vota pro dhe 51 kundër.  Qeveria autorizohet tashmë të hartojë rregullat për ndërtimin dhe funksionimin e impianteve të reja, për sigurinë bërthamore dhe menaxhimin e karburantit bërthamor të përdorur. Në qendër të strategjisë pritet të jenë edhe reaktorët e vegjël modularë, ose SMR, një teknologji e re që synon centrale më të vegjël dhe modularë krahasuar me impiantet tradicionale bërthamore.

Reaktorët e vegjël modularë, të njohur si SMR, janë një nga teknologjitë që po tërheqin interes të veçantë. Kompania shtetërore franceze EDF njoftoi këtë muaj synimin për të zhvilluar 10 impiante të vogla bërthamore në Bashkimin Europian deri në vitin 2035. Një prej projekteve është planifikuar për Italinë, me përfshirjen e kompanive italiane Edison dhe potencialisht Saipem e Webuild. Teknologjia NUWARD e EDF synon një kapacitet rreth 400 megavat për impiant.

Por pas kthesës italiane qëndron mbi të gjitha ekonomia. Italia varet ndjeshëm nga gazi natyror i importuar dhe industria e saj përballet me disa prej kostove më të larta të energjisë në Europë. Qeveria e Giorgia Melonit dhe një pjesë e komunitetit të biznesit e shohin rikthimin e prodhimit bërthamor si një mënyrë për të rritur sigurinë energjetike dhe konkurrueshmërinë e ekonomisë.

Paradoksi është se Italia prej dekadash nuk prodhon vetë energji bërthamore, por vazhdon të importojë energji elektrike nga Franca, ku bërthamorja zë një pjesë të madhe të prodhimit.

Ministri italian i Energjisë, Gilberto Pichetto Fratin, e cilësoi miratimin e ligjit një “ditë historike për Italinë” dhe deklaroi se puna për hartimin e rregullave të reja ka nisur tashmë. Ambicia e tij është që Italia të ketë reaktorët e parë vendas në funksion deri në vitin 2035.

Kjo do të shënonte rikthimin e vendit te një industri që dikur e kishte braktisur plotësisht. Pas katastrofës së Çernobilit në vitin 1986, kundërshtimi publik ndaj energjisë bërthamore u rrit ndjeshëm. Referendumi i vitit 1987 i hapi rrugën largimit nga kjo teknologji dhe deri në vitin 1990 Italia kishte nxjerrë jashtë funksionit të gjitha centralet e saj.

Një përpjekje tjetër për rikthimin e bërthamores u pengua përsëri nga referendumi i vitit 2011. Por këtë herë Roma po tenton një model tjetër, jo thjesht rikthimin e centraleve të së kaluarës, por ndërtimin e një industrie të re bërthamore të mbështetur edhe te teknologjitë e gjeneratës së ardhshme.

Plani vazhdon të ketë kundërshtarë. Partitë opozitare argumentojnë se reaktorët do të kërkojnë shumë vite për t'u ndërtuar dhe nuk mund të zgjidhin problemin e menjëhershëm të kostove të larta të energjisë. Sipas tyre, Italia duhet të përshpejtojë në vend të kësaj investimet në energjinë diellore dhe atë të erës. Megjithatë, me votimin e Senatit është hequr një nga pengesat kryesore politike dhe ligjore.

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat