Europa Postuar më 15 Prill 2026, 09:54

Fluturimet verore të Evropës, në rrezik - Kontinenti është shumë i varur nga importet e karburantit për avionë

Nga Dorian Koça

Fluturimet verore të Evropës, në rrezik - Kontinenti
Pushuesit evropianë mund të duhet të ripërcaktojnë planet e tyre të udhëtimit veror, ndërsa linjat ajrore përgatiten për pezullime të fluturimeve për shkak të një krize në rritje të furnizimit me karburant të shkaktuar nga lufta me Iranin. Kjo krizë shënon një tjetër thirrje zgjimi për një rajon që po përballet me sigurinë energjetike në një epokë tensionesh të larta gjeopolitike.

Industria e naftës dhe gazit në Evropë është tkurrur në mënyrë dramatike gjatë 25 viteve të fundit: Prodhimi në Detin e Veriut është zvogëluar dhe më shumë se 30 rafineri, ose 16% e kapacitetit të rafinimit, janë mbyllur në të gjithë kontinentin.
Tkurrja pasqyron një kombinim të tkurrjes së kërkesës së brendshme, rritjes së konkurrencës jashtë vendit dhe gjithnjë e më shumë gjatë dekadës së fundit, një përpjekje për të frenuar emetimet e gazrave serrë.

Së pari erdhi humbja e menjëhershme e furnizimeve me gaz natyror rus pas pushtimit të Ukrainës nga Moska në vitin 2022. Pastaj, mbyllja e Ngushticës kritike të Hormuzit gjatë luftës me Iranin - tani në javën e saj të shtatë - ka nxjerrë në pah edhe një herë rreziqet e ekspozimit në rritje të Evropës ndaj goditjeve ndërkombëtare të energjisë.

Evropa është më e varur nga importet e karburantit për avionë sesa nga çdo karburant tjetër transporti. Rajoni konsumoi rreth 1.6 milion fuçi në ditë (bpd) vitin e kaluar, nga të cilat afërsisht 500,000 bpd u importuan, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë. Rreth 75% e këtyre importeve erdhën nga Lindja e Mesme. Kjo varësi e ka lënë Evropën shumë të ekspozuar ndaj shokut të furnizimit të Gjirit.

Rafineritë në Azi, të cilat furnizohen me rreth 60% të importeve të tyre të naftës bruto nga Lindja e Mesme, u detyruan të reduktonin operacionet me rreth 3 milionë fuçi në ditë midis shkurtit dhe prillit, sipas IEA-s. Kjo tërheqje shkaktoi mungesa akute të karburantit në të gjithë Azinë, duke i bërë qeveritë të reagojnë me masa për kursimin e karburantit, subvencione dhe, në disa raste, kufizime në eksportet e karburantit - përfshirë Kinën.

Me kërkesën aziatike, çmimet referuese të karburantit evropian për avionë u rritën në nivelin më të lartë historik prej 1,800 dollarë për ton më 18 mars, përpara se të uleshin në rreth 1,450 dollarë këtë javë.

Evropa ka luftuar për të zëvendësuar fuçitë e humbura të Lindjes së Mesme. Importet e karburantit për avionë ranë në afërsisht 437,000 fuçi në ditë në mars, 13% më pak se mesatarja e vitit 2025, dhe pritet të bien më tej në vetëm 275,000 fuçi në ditë në prill, sipas firmës analitike Kpler.

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat