Raporti i BTI: Shqipëria renditet më e mira në rajon për transformimin politik, e treta për ekonominë
“Demokracia vazhdon të humbasë terren” – ky është konstatimi qendror i Indeksit të Transformimit 2026 të Bertelsmann Stiftung. Sipas Indeksit, 56% e 137 vendeve të vlerësuara qeverisen në mënyrë autokratike. Vendet e Ballkanit Perëndimor klasifikohen ose si demokraci “me defekte” ose “me shumë defekte”. BTI analizon dhe rendit vendet sipas progresit të tyre drejt demokracisë kushtetuese dhe një ekonomie tregu me përgjegjësi shoqërore. Ai mat cilësinë e demokracisë ("transformimi politik"), zhvillimit ekonomik ("transformimi ekonomik") dhe qeverisjes ("indeksi i qeverisjes"), duke identifikuar si sukseset ashtu edhe pengesat në këto fusha. Pikët variojnë nga 1 deri në 10 për secilin kriter.
Shqipëria renditet më e mira në rajon për transformimin politik
Sipas BTI 2026, Shqipëria renditet më e mira në rajon, pasi mori 7.70 pikë për transformimin politik (të ashtuquajturën “demokraci difektoze”), 7.11 pikë për transformimin ekonomik (“e përparuar”) dhe 6.71 pikë për qeverisjen (“e mirë”).
Raporti pohon se gjatë periudhës së shqyrtimit, Shqipëria përshpejtoi përpjekjet e saj për anëtarësim në BE duke hapur negociatat për Grupin 1 (Bazat) dhe Grupin 6 (Marrëdhëniet me Jashtë).
Megjithatë, vëren se “që nga fillimi i vitit 2025, kanë dalë shenja shqetësuese në lidhje me të ardhmen e reformës”.
“Këto përfshijnë vendime gjyqësore jokonsistente, ngecje në rastet e rëndësishme të përmendura në raportet e mëparshme, mungesë llogaridhënieje për anëtarët e gjyqësorit që u zbulua se zotëronin asete të pajustifikuara dhe rrjedhje të të dhënave të ndjeshme hetimore për organizata të zgjedhura politike dhe mediatike”, vëren dokumenti.
Maqedonia e Veriut mori 7.65 pikë për transformimin politik (“demokraci difektoze”), 7.18 pikë për transformimin ekonomik (“i përparuar”) dhe 6.07 pikë për qeverisjen (“e mirë”).
“Qeverisja u formësua nga bisedimet e ngecura të pranimit në BE, të cilat mbetën të bllokuara nga mosmarrëveshja e pazgjidhur me Bullgarinë. Akuzat për korrupsion kundër ish-elitave qeverisëse vazhduan të minonin besimin institucional”, vëren raporti.
Mali i Zi mori 7.40 pikë për transformimin politik (“demokraci difektoze”), 7.50 pikë për transformimin ekonomik (“i përparuar”) dhe 5.90 pikë për qeverisjen (“e mirë”).
Sipas BTI 2026, qeverisja në Mal të Zi është përmirësuar nëpërmjet emërimeve të vonuara në gjyqësor dhe reformave kundër korrupsionit, duke mundësuar përparimin në bisedimet e pranimit në BE, megjithatë, procedurat legjislative shpesh e lanë mënjanë shoqërinë civile, ndërsa tensionet me Kroacinë penguan përkohësisht bashkëpunimin rajonal dhe negociatat me BE-në.
Sipas BTI-së, Kosova u vlerësua me 6.90 pikë për transformimin politik (“demokraci me defekte”), 6.21 për transformimin ekonomik (“i kufizuar”) dhe 4.81 për qeverisjen (“i moderuar”).
“Qeverisja është formësuar gjithnjë e më shumë nga tensionet e sigurisë dhe marrëdhëniet e tendosura ndërkombëtare. Dialogu i pazgjidhur me Serbinë, bojkotet nga serbët e Kosovës dhe incidentet e dhunshme në veri kanë dobësuar integrimin shoqëror dhe kanë devijuar vëmendjen e politikave. Qasja agresive e Kosovës ndaj veriut ka dëmtuar marrëdhëniet me BE-në dhe Shtetet e Bashkuara, duke vonuar integrimin ndërkombëtar dhe duke përforcuar shtetësinë e kontestuar”, thuhet në raport.
Bosnja dhe Hercegovina mori 5.95 pikë për transformimin politik (“demokraci me defekte të mëdha”), 6.57 pikë për transformimin ekonomik (“i kufizuar”) dhe 4.03 pikë për qeverisjen (“i dobët”).
“Qeverisja mbetet e kufizuar nga rrjetet e patronazhit të rrënjosura në të gjitha partitë kryesore, duke dobësuar efektivitetin institucional dhe duke kufizuar zbatimin e reformave. Megjithatë, përmirësimi i prodhimit legjislativ, përmbushja e pjesshme e prioriteteve kryesore të BE-së dhe angazhimi i intensifikuar ndërkombëtar kontribuan në hapjen e bisedimeve të pranimit në BE në mars 2024”, vëren raporti.
Së fundmi, Serbia është renditur më keq në Ballkanin Perëndimor, pasi mori 5.18 pikë për transformimin politik (“autokraci e moderuar”), 6.79 për transformimin ekonomik (“i kufizuar”) dhe 3.96 për qeverisjen (“e dobët”).
Raporti nënvizon se në Serbi, sundimi i ligjit dhe liria e medias kanë rënë më tej, ndërsa polarizimi politik është intensifikuar.
“Presidenti Aleksandar Vuçiç dhe Partia Progresive Serbe dominojnë sistemin politik, duke kontrolluar në mënyrë efektive qeverinë, parlamentin dhe gjyqësorin pavarësisht rolit kushtetues kryesisht ceremonial të presidentit. Manipulimi i zgjedhjeve nga regjimi është intensifikuar, duke çuar në bojkote të opozitës. Mbikëqyrja parlamentare është e dobët pasi kryesisht miraton legjislacionin në përputhje me vullnetin e presidentit, ndërsa opozita mbetet e fragmentuar dhe nën presion të vazhdueshëm”, vëren raporti.
Raporti BTI 2026 shton se në Serbi shoqëria civile dhe media e pavarur përballen me ngacmime sistematike, duke përfshirë fushata shpifjesh, padi strategjike dhe mbikëqyrje, ndërsa protestat masive në vitet 2024–2025 u delegjitimuan si përpjekje destabilizimi të mbështetura nga të huajt.
Sipas BTI-së, “qeverisja mbetet shumë e centralizuar dhe e personalizuar. Hartimi i politikave i shërben konsolidimit politik, ndërsa bashkëpunimi ndërkombëtar ngec, me anëtarësimin në BE të bllokuar dhe lidhjet ekonomike me Kinën që fitojnë rëndësi”.
“Nuk ka vullnet politik për të ndjekur penalisht korrupsionin, pasi një kulturë e pandëshkueshmërisë mbizotëron në qeveri dhe administratën publike”, thekson raporti.
Kos: “Mali i Zi mund të jetë vendi i parë që do t’i bashkohet BE-së sipas kushteve të reja”
Komisionerja e BE-së për Zgjerimin, Marta Kos, deklaroi dje se Mali i Zi ka tre prioritete – përshpejtimi i ritmit të reformave, zbatimi i reformave në......
Analiza, cilët janë aktorët që vendosin për të ardhmen e Kubës në bisedimet me SHBA-në?
Kuba dhe Shtetet e Bashkuara kanë thënë se janë të angazhuara në bisedime dypalëshe në një kohë tensionesh të larta, me Presidentin Donald Trump që ka......
Albin Kurti pritet nga Macron në Pallatin Elize, konfirmohet partneriteti Kosovë–Francë
Presidenti francez Emanuel Macron priti në Pallatin Elize kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti. Macron e uroi Kurtin për rizgjedhjen dhe mandatin e ri në......
SHBA-ja dhe Kosova bisedojnë për zgjerimin e mundësive në fushën e energjisë dhe minierave
E ngarkuara me punë në Ambasadën amerikane në Prishtinë, Anu Prattipati, ka biseduar me ministren e Ekonomisë të Kosovës, Artane Rizvanolli, për zgjerimin e......
Takimet në Ambasadën e SHBA: Marrëveshje të drejta për kompanitë amerikane që bëjnë biznes në Shqipëri
Në një njoftim të shpërndarë nga Ambasada e SHBA në Tiranë, njoftohet për takimet që e Ngarkuara me Punë Nancy VanHorn ka patur së fundi me......
"Evropa fillon këtu", Ministrat Hoxha dhe Pirdeni tur dialogu me studentët për procesin e integrimit europian
Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, së bashku me Ministren e Shtetit për Administratën Publike dhe Antikorrupsionin, Adea Prideni nisën......
“Shqipëria, sovranitet energjetik deri në 2030” - Karakaçi: Po punojmë me ndërkombëtarët që të krijojmë një fond financimi dhe eficience energjie
Deri në vitin 2030 synohet që Shqipëria të mos varet më nga importi i energjisë dhe të krijojë kështu një sovranitet energjetik. Kështu është shprehur......
“Shqipëria, ofertë shumë të mirë turistike” - Gonxhja: Lufta në Lindjen e Mesme po shton vizitorët
Lufta në Lindjen e Mesme mund të rrisë turizmin në Shqipëri. Kështu deklaroi ministri I Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja në një konferencë për......
