Europa Postuar më 13 Mars 2026, 09:47

Evropa e ngarkuar me borxhe - Ka më pak mundësi për të përballuar tronditjen energjetike

Nga Dorian Koça

Evropa e ngarkuar me borxhe - Ka më pak mundësi për të

Rritja e çmimeve të energjisë e shkaktuar nga lufta SHBA-Izrael kundër Iranit po i vendos qeveritë evropiane nën presion për të ndihmuar familjet dhe bizneset, por financat e tendosura në disa ekonomi të mëdha nënkuptojnë se fuqia e tyre është e kufizuar.

Franca, Greqia dhe Polonia kanë vendosur kufizime në çmimet e naftës, kufizime dhe zbritje në marzhet e fitimit, masa që vijnë me kosto të vogël për xhepin public, ndërsa Gjermania gjithashtu dëshiron të rregullojë çmimet e shitjes me pakicë. Por, këto vende mund të kenë nevojë të bëjnë më shumë në këtë drejtim.

Analistët mendojnë se, nëse do të ketë një ndërprerje për më shumë javë të furnizimeve me gaz nga Katari dhe çmimet do të rriten, qeveritë evropiane mund të ndërhyjnë dhe të rivendosin disa subvencione.

Britania ka thënë se është shumë herët për të ngrirë taksën e karburantit, ndërsa qeveria franceze ka kundërshtuar thirrjet e opozitës për të ulur TVSH. Italia po shqyrton mundësinë e përdorimit të të ardhurave nga TVSH-ja të gjeneruara nga çmimet më të larta për të financuar një ulje të akcizës së karburantit.

Dallimi nga viti 2022 është se pandemia COVID-19 dhe kriza energjetike që pasoi kanë lënë deficitet buxhetore në të gjitha ekonomitë evropiane gati 3 pikë përqindjeje më të larta se në vitin 2019.

Rritja ekonomike është më e dobët se katër vjet më parë dhe normat e interesit janë më të larta, ndërsa qeveritë evropiane tashmë po rrisin shpenzimet e mbrojtjes. Gjermania po rrit huamarrjen për një plan masiv stimulimi.

Edhe pse çmimet e naftës u rritën me 120 dollarë këtë javë, duke iu afruar kulmit të tyre të vitit 2022, situata energjetike e Evropës nuk është e njëjtë me vitin 2022. Çmimet e gazit janë rritur me mbi 50% që nga fillimi i luftës, por vetëm një e gjashta e niveleve mbi 300 euro për megavat orë që arritën atëherë. Dhe Evropa nuk po nxiton të zëvendësojë një furnizues të vetëm, siç bëri me Rusinë.

Por, nëse çmimet e larta vazhdojnë dhe qeveritë duhet të ofrojnë mbështetje, kjo mund të shtojë presionet fiskale në Francë dhe Britani, duke pasur parasysh deficitet e tyre të larta buxhetore. Duke pasur parasysh hapësirën e kufizuar për të vepruar, masat mbështetëse, të cilat qeveritë i mbajtën të gjera në vitin 2022, do të duhet të jenë të kufizuara dhe më të synuara këtë herë, thanë ekonomistët e Barclays.

Nëse Ngushtica e Hormuzit qëndron e mbyllur për më shumë se një muaj dhe ka shenja se rritja po dobësohet, BE mund t'u lejojë disa vendeve të devijojnë përkohësisht nga rregullat, tha Morgan Stanley, duke pritur që ato të shpenzojnë deri në 0.6% të prodhimit në vit për të financuar masa të synuara.

 

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat