A do ta rifomatojë hartën administrative tkurrja e popullsisë? - 14 bashki kanë nën 10 mijë banorë, ndryshon transferta e pa kushtëzuar

Në 12 vitet e fundit popullsia shqiptare është tkurrur me afro 400 mijë banorë. Të dhënat e Censin 2023 tregojnë se në vendin tonë jetojnë aktualisht rreth 2.4 milionë banorë.
Reforma administrativo-territoriale u ndërmor në vitin 2014, pikërisht për shkak të efekteve që kishin prodhuar ndryshimet demografike, sociale dhe ekonomike, të cilat i nxori në pah Censi i vitit 2011, ku popullsia e Shqipërisë rezultonte në rënie në raport me vitin 2001.
Për këtë arsye, duke qenë se shumë njësi ishin tkurrur dhe nuk kishin aftësinë për të ofruar shërbime, qeveria vendosi uljen e njësive të vetëqeverisjes vendore nga 373 në 61 bashki, duke u dhënë mundësinë njësive të reja që të kenë nën menaxhim territore më të mëdha, numër më të lartë popullsie, në mënyrë që të rritej aftësia për të administruar taksat, për të mbledhur të ardhurat dhe për të rritur cilësinë e shërbimeve. Qwllim tjetwr ishte ulja e kostove.
Por tashmë një dekadë pas kësaj reforme, gjendemi në të njëjtin udhëkryq. Për shkak të fenomenit të emigrimit, bashkitë kanë humbur popullsi duke u tkurrur në mënyrë të ndjeshme. Referuar censit 2023, 14 nga 61 bashki kanë nën administrim një popullsisë prej më pak se 10 mijë banorësh, ndërsa 5 bashki kanë më pak se 5 mijë banorë, të tilla si Libohova, Këlcyra, Pusteci, Konsipoli, Fushë-Arrësi.
Në strategjinë sektoriale të menaxhimit të financave publike 2023-2030, qeveria parashikon rishikimin dhe përditësimi i formulës së transfertave të pakushtëzuara për bashkitë, duke përdorur të dhëna të reja të bazuara në regjistrimin e popullsisë, çka tregon që fondet nga ky mekanizëm për bashkitë që janë tkurrur, do të bien.
Nga ana tjetër synohet zhvillimi dhe zbatimi gradual i një sistemi shtesë grantesh të bazuara në performancë, në tregues të matshëm dhe të verifikueshëm. Por sa të afta do të jenë bashkitë e vogla për të arritur nivel të lartë perfomance dhe për të përthithur këto grante?
Të dhënat nga pushteti vendor tregojnë se këto janë bashki të dobëta ekonomikisht pasi me të ardhurat që mbledhin nuk arrijnë të përmbushin funksionet e tyre kryesore. Në këto kushte për qeverinë hidhet në “tryezë” një sfidë tjetër, si ti bëjë këto bashki të qëndrueshme ekonomikisht dhe a mund të jetë zgjidhje reduktimi i tyre i mëtejshëm?
Elisabeta Dosku/ SCAN
Sondazh

Fatura për blerje energjie shkon në 12 mln euro - Tenderët e KESH, në 3 javë. Deri në mes të qershorit u kryen vetëm shitje e optimizim
2.67 mln euro është vlera e shpenzuar për blerjen e enegjisë në një procedurë të zhvilluar së fundmi nga Korporata Elektorenergjetike Shqiptare. Energjia do të......

MCA dhe Final “ankohen” për heqjen e licencës - BSH hedh poshtë kërkesën e tyre për shfuqizimin e vendimit
Dy subjektet financiare jobanka, Micro Credit Albania dhe Final, janë bërë bashkë për të ankimuar vendimin e Bankës së Shqipërisë mbi revokimin e licencave të......

“Diagnoza” për bashkitë, domosdoshmëri marrja e masave - Haxhimali: Njësitë duhet të vetërregullohen, ndërhyrje në staf
Një dekadë pas vënies në jetë të reformës administrativo-territoriale dhe në kushtet e tkurrjes së popullsisë, sfidat për 61 bashkitë në vend janë edhe më të......

Hapet sot tuneli i Llogarasë/ Rama: Një nga veprat historike, do ndryshojë udhëtimin drejt jugut
Ditën e sotme do të hapet tuneli i Llogarasë. Inaugurimi i tunelit nis në orën 10:00. I pranishëm do të jetë edhe kreu i qeverisë, Edi Rama si dhe......

‘Lufta’ SHBA – Kinë: India fiton vazhdimisht terren - Ekonomia e vendit nxitet nga kompanitë amerikane dhe shumëkombëshe
Në një treg global të tronditur nga paqëndrueshmëria gjeopolitike dhe konkurrenca midis SHBA-së dhe Kinës, India po fiton vazhdimisht terren, me kompanitë......

Suedi: Gjyshërit do të paguhen për të mbajtur nipërit dhe mbesat - Ligji u jep të drejtë të përfitojnë një shumë të caktuar
Gjyshërit suedezë kanë të drejtë të kërkojnë pagesë për të mbajtur dhe për t'u kujdesur për nipërit e mbesat e tyre, pasi vendi i famshëm për politikën e tij......

Masat shtrënguese po kthehen në Europë - Belgjika, Greqia, Spanja, Franca dhe Italia ‘në rrezik’
Autoriteti mbikëqyrës këshillimor i Komisionit Europian ftoi vendet e BE-së me borxhe të tepërta të frenojnë shpenzimet e mëdha, si dhe tkurrin deficitet e......

Plani, në 2025 Eurobond 650 mln euro për nevojat e buxhetit - Do jetë i shtati në historinë e eurobondeve që ka marrë Shqipëria
Për të mbuluar nevojat, duke përfshirë marrjen e borxheve të mëparshëm dhe nevoja që ka buxheti I shtetit Shqipëria do të rikthehet në tregjet ndërkombëtare......