Ekskluzive/Raporti i Moody`s për Shqipërinë: “Aftësia paguese e borxhit, në të njëjtat nivele si para pandemisë”
“Scan” ka siguruar ekskluzivisht raportin më të fundit të agjencisë së vlerësimit të kreditit, Moody`s, për Shqipërinë, ku krahasuar me raportin e kaluar, atë të 23 nëntorit të vitit të kaluar, vlerësimet kryesore mbeten të pandryshuara. Sa i përket indikatorëve makro-ekonomik, rritja ekonomike për vitin e kaluar dhe atë aktual është rishikuar në rritje, nga 7.6% në 8.9% për vitin që lam pas, dhe nga 4.2% në 4.5% për vitin aktual. Sa i përket vitit të ardhshëm ndërkohë, Moody`s parashikon një rritje ekonomike pranë 4%.
Pavarësisht situatës, raporti duket se sjell disa lajme të mira. Së pari, sa i përket normës së inflacionit, që parashikohet për të gjithë vitin në 2.6%, paçka se agjencia nënvizon se për pjesën më të madhe të vitit do të vijojë të mbetet mbi objektivin e Bankës Qendrore, pra mbi 3%. Lajmi i dytë i mirë ndërkohë i referohet financave publike. Moody`s nënvizon se pavarësisht faktit se borxhi publik është rritur gjatë vitit të kaluar, do të rinisë trajetoren rënëse duke filluar që prej këtij viti, duke theksuar se aftësia paguese mbetet e njëjtë me periudhën para-krizës së shkaktuar nga pandemia. “Indikatori i aftësisë paguese të borxhit në periduhën 2022-2023 parashikohet në 7.6% të të ardhurave të qeverisë, po aq sa në periudhën para pandemisë, si dhe poshtë nivelit të dekadës së fundit, pranë 9.7%”-nënvizon agjencia mes reshtave në raport. Nga ana tjetër, indikatori i vulnerabilitetit të jashtëm projektohet në rënie këtë vit, nga 51.6 pikë në 2021-shin, në 47.5 pikë në 2022-shin. Kjo rënie duket të jetë rrjedhojë e rritjes së rezervave ndërkombëtare të Bankës së Shqipërisë, por që tregon se pavarësisht krizës së shkaktuar nga pandemia apo situatës me të cilën përballet globi sot, financat vijojnë të jenë të shëndosha dhe larg ndonjë rreziku madhor potencial.
Duke filluar prej muajit shkurt të vitit të kaluar, agjencia po përdor disa mjete të tjera të vlerësimit të kreditit, faktorët ESG, ose më saktë faktorët ambiental, social dhe të qeverisjes. Ndryshe nga termat teknikë mbi të cilat jemi mësuar të “lexojmë” raportet e vlerësimit të kreditit nga agjencitë e specializuara, tanimë, nota e borxhit dhe analiza që bën agjencia për të arritur në një përfundim është më e kuptueshme. Kështu, të tre këta faktorë ndikojnë shumë negativisht në profilin e borxhit të Shqipërisë, nënvizon Moody`s. Madje, sipas agjencisë, ky impakt është edhe më i theksuar se vendet e ngjashme me ne, sa i përket notës së borxhit. Të tre këta faktorë marrin nga një vlerësim, dhe duket se goditjen më të madhe notës së borxhit, Shqipërisë ja jep faktori social. “Ekspozimi ndaj rreziqeve sociale është i lartë dhe lidhet kryesisht me cilësinë e shërbimeve bazike, faktorët demografik jo të favorshëm, emigrimin e lartë, si dhe popullsinë në plakje, që do të peshojë në terma afat-gjatë. Edhe shëndeti, të ardhurat, arsimi, apo puna vlerësohen si burim rreziku për profilin e borxhit të Shqipërisë, paçka se në një nivel më të moderuar”, nënvizon agjencia. Sa i përket notës mbi qeverisjen, vlerësuar si negative e moderuar, agjencia nënvizon se sundimi i ligjit dhe kontrolli i korrupsionit mbeten të dobëta. Nota e vlerësimit për të tre këta faktorë mbetet e pandryshuar krahasuar me raportin e muajit nëntor.
Sondazh

“Fatura” e luftës në turizmin shqiptar/ Në 2021-shin, 149 mijë turistë nga Rusia, Ukraina, Bjellorusia, 2.6% e totalit, mbi 40 mln euro shpenzime
Konflikti Rusi-Ukrainë me Moskën zyrtare që ka nisur prej mëse një jave një sulm të drejtpërdrejtë ushtarak ndaj vendit fqinj do të ketë patjetër impakt në......

Kreditimi me rekord edhe në janar/ Shifra më e lartë në 7 vitet e fundit, 158 mln euro hua e re
Kreditë e reja gjatë muajit janar kanë prekur shifrën e 19.2 mld lekëve, ose rreth 158 milionë euro, tregojnë të dhënat më të fundit nga Banka e Shqipërisë në......

Gratë, biznesi dhe ligji në Shqipëri/ Raporti i BB: Renditemi në vend të 35-të në botë, të tretët në rajon, pas Kosovës dhe Serbisë
"Banka Botërore" ka publikuar së fundmi raportin “Gratë, Biznesi dhe Ligji” për vitin 2022. Ky raport është i treti në seri dhe mat ligjet e rregulloret që......

Sa biznese ruse ka në Shqipëri? 68! Pjesa më e madhe në Tiranë dhe Vlorë. Ndarja sipas fushës së veprimtarisë
Të dhënat zyrtare sa i përket investimeve të huaja direkte në vendin tonë tregojnë se në Shqipëri nuk ka investime ruse në këtë formë. Qeveria shqiptare deri......

Transporti tejkalon krizën në Janar/ Pasagjerët u dyfishuan, por transporti i mallrave ngre pikëpyetje për tregtinë e jashtme
Të dhënat e INSTAT përmes publikimit “Statistikat e Transportit”, tregojnë se në Janar të këtij viti numri i fluturimeve të kryera ka qenë 2,242, duke u rritur......

Ulen lejet e ndërtimit në T4 2021/ 19.4% më pak se në tremujorin e tretë. Lezha me rënien më të madhe, Vlora me 380% rritje
Numri i lejeve të ndërtimit e ka mbyllur me rënie tremujorin e katërt të vitit që lamë pas. Mbështetur në shifrat e publikimit të “Institutit të Statistikave”......

Depozitat në janar u rritën me 151 mln euro/ Rritja më e madhe që prej janarit të vitit 2010, prej 1.5%, por vetëm në valutë
Të dhënat më të fundit nga Banka e Shqipërisë, që i referohen muajit Janar të këtij viti tregojnë se totali i depozitave në paranë e gjerë ka prekur shifrën......

Turizmi në Janar/ 4.8% më shumë të huaj, Spanja dhe Greqia me rritjen më të madhe, por bien ndjeshëm hyrjet nga Kosova
Statistikat e lëvizjes së shtetasve për muajin Janar të këtij viti, të publikuara nga Instituti i Statistikave, paraqesin një rritje të treguesve kryesor,......