Analiza Postuar më 12 Mars 2026, 15:52

Vetëm 5% e grave në botë jetojnë në ekonomi me barazi të plotë ligjore/ WB: Shqipëria ka bërë përparim por sfidat në zbatimin e ligjeve mbeten

Nga Eldiona Serani

Vetëm 5% e grave në botë jetojnë në ekonomi me barazi

Në mbarë botën, barazia ekonomike mes grave dhe burrave mbetet ende një objektiv i parealizuar. Sipas raportit World Bank, sot më pak se 5 % e grave jetojnë në ekonomi që ofrojnë barazi të plotë ligjore, ndërsa asnjë ekonomi nuk ka siguruar ende të gjitha të drejtat ligjore të nevojshme për pjesëmarrjen e plotë ekonomike të grave. Edhe në vendet që kanë modernizuar legjislacionin e tyre, gratë vazhdojnë të përballen me kufizime që ndikojnë në llojin e punës që mund të bëjnë, bizneset që mund të hapin dhe sigurinë që u nevojitet për të ndjekur mundësitë ekonomike.

Sipas raportit Women, Business and the Law 2026 të publikuar nga World Bank, Shqipëria ka bërë përparim në krijimin e ligjeve që mbështesin pjesëmarrjen ekonomike të grave. Vendi ka rreth 78.1 pikë nga 100 në indeksin që mat barazinë gjinore në ligje dhe politika që lidhen me punësimin, sipërmarrjen dhe mbrojtjen sociale të grave. Ky rezultat tregon se në Shqipëri ekzistojnë disa ligje që garantojnë të drejta të ngjashme për gratë dhe burrat në shumë fusha ekonomike.

Megjithatë, raporti thekson se sfidat mbeten në zbatimin praktik të këtyre ligjeve dhe në politikat mbështetëse, si shërbimet sociale, mbështetja për kujdesin ndaj fëmijëve dhe mekanizmat për mbrojtjen e të drejtave të grave në tregun e punës. Në përgjithësi, Shqipëria ka bërë hapa përpara drejt barazisë ekonomike gjinore, por ende ka nevojë për përmirësime për të arritur standardet e vendeve me performancë më të lartë.

Të dhënat tregojnë se aktualisht grate në të gjithë botën gëzojnë më pak se dy të tretat e të drejtave ligjore që u ofrohen burrave, ndërsa vetëm rreth 4 % e tyre jetojnë në ekonomi që i afrohen barazisë së plotë në lidhje me të drejtat ligjore. Kjo do të thotë se në asnjë ekonomi nuk është vendosur ende i gjithë grupi i të drejtave ligjore të nevojshme për pjesëmarrjen e plotë ekonomike të grave.

Ndërkohë, tregu global i punës pritet të ndryshojë ndjeshëm gjatë viteve që pasojnë. Vlerësohet se gjatë dekadës së ardhshme rreth 1.2 miliardë të rinj do të hyjnë në fuqinë punëtore globale, dhe gjysma e tyre do të jenë gra, rritja do të ndihet veçanërisht në vendet e botës së tretë. Kjo pritet të rrisë rëndësinë e politikave që mbështesin pjesëmarrjen e grave në ekonomi.

Sipas vlerësimeve globale, ngushtimi i boshllëqeve gjinore në pjesëmarrjen në tregun e punës mund të gjenerojë rritje të Prodhimit të Brendshëm Bruto nga 15 deri në 20 % për shumë ekonomi. Përfitimet më të mëdha pritet të shfaqen në rajonet ku pjesëmarrja e grave në tregun e punës është aktualisht më e kufizuar.

Raporti i World Bank thekson gjithashtu se teknologjia po luan një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në zbatimin e ligjeve që lidhen me barazinë gjinore. Aty ku ekzistojnë mjete dixhitale të qeverisë, ato mund të ndihmojnë në uljen e barrierave administrative, të përmirësojnë koordinimin mes institucioneve dhe të zgjerojnë aksesin e qytetarëve në shërbime dhe drejtësi. Dixhitalizimi gjithashtu mund të forcojë mekanizmat për mbrojtjen e të drejtave dhe për akses në drejtësi.

Një shembull konkret është përdorimi i platformave online për paraqitjen e ankesave publike. Në  Shqipëri dhe Indi, portalet online u lejojnë përdoruesve të paraqesin ankesa në lidhje me pensionet, duke e bërë më të lehtë aksesin në shërbimet publike dhe proceset administrative.

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat