Shqipëria, drejt hapjes së një tregu të ri financiar - Në shtator, drafti i parë për Taksonominë Kombëtare të Gjelbër
Shqipëria po hedh bazat për një treg të ri të financimit të gjelbër, në një kohë kur ndryshimet klimatike po shndërrohen jo vetëm në një problem mjedisor, por edhe në një rrezik për ekonominë dhe sistemin financiar.
Banka Evropiane e Investimeve vë theksin në faktin se Shqipëria po zhvillon taksonominë e parë kombëtare të gjelbër, një sistem që do të përcaktojë qartë se cilat aktivitete dhe projekte mund të klasifikohen si investime të gjelbra. Drafti i parë pritet të jetë gati deri në fund të shtatorit 2026.
Procesi mbështetet me asistencë teknike nga Banka Evropiane e Investimeve dhe financohet nga qeveritë e Gjermanisë dhe Luksemburgut.
Nevoja për një sistem të tillë lidhet drejtpërdrejt me ekspozimin e ekonomisë shqiptare ndaj ndryshimeve klimatike.
Sipas Bankës Europiane të Investimeve, testi i Bankës së Shqipërisë për rrezikun e tranzicionit klimatik, i pari i këtij lloji në Ballkanin Perëndimor, ka treguar se më shumë se gjysma e kreditimit bankar në Shqipëri është e përqendruar në sektorë të ekspozuar ndaj rreziqeve klimatike, përfshirë transportin dhe ndërtimin, të cenueshëm nga përmbytjet dhe zjarret.
Shifrat tregojnë përmasat e problemit.
Sipas të dhënave të cituara nga Banka Botërore, Shqipëria renditet ndër vendet më të ekspozuara ndaj fatkeqësive në Europë. Gjatë dy dekadave të fundit, përmbytjet, zjarret, rrëshqitjet e tokës dhe tërmetet kanë prekur 95% të bashkive të vendit.
Vlerësimet konservatore tregojnë se dëmet e lidhura me klimën mund të arrijnë deri në 7% të Prodhimit të Brendshëm Bruto të Shqipërisë deri në vitin 2050.
Veçanërisht i ekspozuar mbetet sektori energjetik. Pjesa më e madhe e energjisë elektrike të Shqipërisë prodhohet nga hidrocentralet, çka e bën bilancin energjetik të vendit të varur nga reshjet.
Pikërisht për këtë arsye, zgjerimi i energjisë diellore konsiderohet kritik për diversifikimin e miksit energjetik dhe reduktimin e varësisë nga hidrocentralet.
Por ndryshimi që po përgatitet shkon përtej energjisë.
Shqipëria synon të zhvillojë edhe tregun e kapitaleve dhe një kuadër për emetimin e obligacioneve sovrane të gjelbra. Taksonomia do të përcaktojë se çfarë quhet investim i gjelbër; kuadri i obligacioneve do të vendosë rregullat për financimin e këtyre projekteve, ndërsa më pas mund të nisë emetimi i instrumenteve financiare.
Sistemi financiar shqiptar aktualisht mbetet i përqendruar kryesisht te bankat, ndërsa tregu i kapitaleve, obligacionet e korporatave dhe financimi përmes aksioneve janë ende pak të zhvilluara.
Sipas ekspertëve, Shqipëria në thelb po përpiqet të ndërtojë një treg kapitalesh pothuajse nga e para dhe të krijojë mekanizma të rinj financimi.
Një shembull konkret mund të jetë ndërtimi i një centrali diellor përmes një obligacioni të gjelbër. Investitorët financojnë projektin duke blerë obligacionin, ndërsa paratë e mbledhura përdoren vetëm për investimin e përcaktuar. Emetuesi duhet më pas të raportojë se si janë përdorur fondet dhe çfarë rezultatesh mjedisore janë arritur.
Investitorët e parë potencialë mund të jenë institucionet financiare ndërkombëtare, investitorët rajonalë dhe diaspora, por edhe bankat dhe fondet e pensioneve në Shqipëri.
Ndërkohë, presioni mbi bizneset shqiptare do të rritet edhe nga integrimi europian dhe rregullat e reja të BE-së për karbonin, raportimin klimatik dhe standardet mjedisore.
Në këtë panoramë, taksonomia e gjelbër synon të krijojë një gjuhë të përbashkët mes bankave, bizneseve, shtetit dhe investitorëve. Se çfarë është realisht një investim i gjelbër dhe ku duhet të drejtohet kapitali në ekonominë shqiptare të së ardhmes.
Mbi 1.6 mld lekë për rigjenerimin urban të banesave në 12 qarqe - FSHZH hap garën, synohet rritje e eficiencës energjetike e përmirësim të kushteve
Fondi Shqiptar i Zhvillimit ka shpallur hapjen e garës për projektin “Rigjenerimi urban i stokut të banesave, Faza IV”, që parashikon ndërhyrje në 12 qarqe......
Forcimi i lekut “zbuti” inflacionin nga jashtë - Themeli: Banka e Shqipërisë pret një rritje të lehtë të çmimeve në muajt e ardhshëm
Kursi i këmbimit, pra forcimi i lekut dhe zhvlerësimi i euros, kanë bërë të mundur që rritja e çmimeve jashtë vendit të mos përcillej aq shumë në ekonominë......
Dy parqe të mëdha fotovoltaike në Shqipëri - ERE nis procedurat për 120 MW në Lushnjë dhe Devoll
Dy projekte të reja fotovoltaike, me një kapacitet të kombinuar prej 120 MW, kanë avancuar në procedurat rregullatore për prodhimin e energjisë elektrike në......
Huatë mbi 5 vjet “pushtojnë” portofolin/ Fitojnë terren në tremujorin e dytë. Vlora kryeson me peshën më të madhe
Huatë me afat mbi 5 vjet po zënë pjesën më të madhe të portofolit të huave në Shqipëri. Në fund të tremujorit të dytë të vitit 2026, ato përbënin rreth 65.7%......
Matura, sesioni i dytë nis më 24 gusht - Provimet zgjasin deri më 3 shtator, rreth 1,300 ngelës në fazën e parë
Sesioni i dytë i Maturës Shtetërore dhe Maturës Shtetërore Profesionale 2026 do të nisë më 24 gusht. Ministria e Arsimit dhe Ministria e Ekonomisë dhe......
Sa kushton turizmi malor në Shqipëri? Nga Dajti te Alpet dhe Korabi, çmimet për çdo buxhet
Sezoni i verës nuk nënkupton vetëm pushime në plazh. Ndërsa bregdeti mbetet zgjedhja kryesore për shumë shqiptarë dhe turistë të huaj, vitet e fundit edhe......
Punime në mbikalimin e Kasharit - ARRSH njofton devijimin e trafikut në 14-15 gusht
Bllokim i dy korsive në drejtimin Tiranë–Durrës gjatë natës së 14 dhe 15 gushtit, ndërsa lëvizja drejt aeroportit vijon normalisht Autoriteti Rrugor Shqiptar......
AIPS, më shumë pagesa në euro gjatë 2026-ës - Aktiviteti në sistemin e transfertave me vlerë të lartë vijoi të rritet edhe gjatë muajve të verës
Pagesat në euro të kryera brenda vendit përmes sistemit AIPS EURO kanë vijuar të zgjerohen edhe gjatë shtatëmujorit të vitit 2026, duke konfirmuar se ky......
