A do sjellë lufta forcimin e Euros? - Analiza/ Kursi i këmbimit dhe çmimet e naftës, goditje e dyfishtë në ekonomi
Rritja e çmimit të naftës në Shqipëri së pasojë e konfliktit në Lindjen e Mesme, pritet të sjellë pasoja në të gjithë zinxhirin e furnizimit.
Sipas një analize të ALTAX, duke qenë se karburanti është input bazë për transportin e mallrave, mekanikën bujqësore, makineritë e ndërtimit dhe funksionimin e industrisë prodhuese, kostoja e transportit rritet ndjeshëm, duke u transmetuar te çmimet finale të ushqimeve, materialeve të ndërtimit, produkteve industriale dhe shërbimeve turistike.
Konkretisht, referuar analizës, në bujqësi, ku karburanti zë 20-30% të kostove operative, çmimet e produkteve ushqimore rriten duke shtuar inflacionin ushqimor që peshon rreth 35-40% në shportën e konsumatorit. Në ndërtim dhe turizëm, presioni mbi kostot operative ul marzhin e fitimit dhe ngadalëson aktivitetin.
Për qytetarët, kjo përkthehet në rritje të kostos së jetesës, me transport më të shtrenjtë dhe çmime më të larta për pothuajse çdo mall e shërbim, duke ulur fuqinë blerëse dhe duke ushtruar presion social.
Analiza nënvizon se ky efekt amplifikohet nga kursi i këmbimit euro-lek, që në mars 2026 lëviz rreth 96 lekë për euro, me tendencë të lehtë forcimi të euros në periudhën afatmesme 2026-2028 sipas parashikimeve makroekonomike. Shqipëria ka euroizim të lartë financiar dhe tregtar me mbi 55% të depozitave dhe rreth 45% të kredive në euro.
Një forcim i euros (ose dobësim i lekut) rrit menjëherë koston e importeve energjetike të paguara në valutë të huaj, edhe nëse çmimi ndërkombëtar i naftës stabilizohet pjesërisht.
Referuar analizës, kështu krijohet një goditje e dyfishtë, ku çmimi global i lartë i naftës nga lufta në Iran kombinohet me efektin e kursit të këmbimit, duke shtuar presion inflacionist të importuar dhe duke zgjeruar deficitin tregtar. Kostot e prodhimit dhe transportit rriten më tej, duke përkeqësuar inflacionin e kostos (cost-push inflation) që prek sektorët kyç si bujqësia, ndërtimi, industria dhe turizmi.
Por nga ana pozitive relative, forcimi i euros përmirëson konkurrueshmërinë e eksporteve shqiptare dhe rrit vlerën në lekë të remitancave e të ardhurave nga turizmi, që përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të PBB-së. Megjithatë, për një ekonomi që importon mbi 90% të energjisë dhe inputeve të ndërmjetme, efekti neto mbetet negativ: rritja e kostove të prodhimit tejkalon përfitimet nga eksportet dhe turizmi. Në sektorin financiar, barra e kredive në euro rritet për ata që gjenerojnë të ardhura në lekë, duke rrezikuar rritje të kredive me probleme nëse depreciimi vazhdon pa rritje proporcionale të pagave.
Kjo goditje e dyfishtë rrit inflacionin, kostot e prodhimit dhe pasigurinë, duke kërkuar politika të kujdesshme monetare e fiskale për të mbrojtur stabilitetin dhe fuqinë blerëse të qytetarëve.
Paralajmërohen Belgjika, Bullgaria dhe Sllovenia - Komisioni Europian ka nisur procedurat kundër tre shteteve anëtare
Komisioni Evropian u ka dërguar paralajmërime zyrtare Belgjikës, Bullgarisë dhe Sllovenisë për shkak të përparimit të pamjaftueshëm në përafrimin e......
Qeveria zgjeron skemën e financimit për organizatat rinore - Grantet shtetërore mund të përfitohen edhe nga grupet joformale
Individët të cilët përfitojnë nga grantet shtetërore për projektet rinore, tashmë do të kenë më shumë mundësi për financim. Qeveria ka miratuar disa......
Shtohen të mirëpaguarit në tregun e punës/ Nga paga minimale, te ato të larta. Si ndryshoi shpërndarja brenda një viti
Në tremujorin e fundit të vitit 2025 vërehet një lëvizje e lehtë e strukturës së pagave drejt niveleve më të larta, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit......
Tesla, furnizim me energji për britanikët - Do të përdorë biznesin e energjisë diellore dhe ruajtjes së baterive
Kompania Tesla e Elon Musk së shpejti mund të fillojë furnizimin e shtëpive britanike me energji elektrike, pasi iu dha një licencë, duke sjellë një......
Mbështetje financiare për kurset e formimit profesional - Nga programimi, te kinematografia. Qeveria financon trajnimet
Hyn në fuqi udhëzimi i ministrit të Ekonomisë dhe Inovacionit për programet e formimit profesional që do të mbështeten financiarisht gjatë vitit 2026, në......
“Çmimet globale të ushqimeve mund të rriten” - Studimi, konflikti i Iranit po prish zinxhirin e furnizimit me plehra kimike
Lufta në Iran mund të rrisë çmimet globale të ushqimeve, pasi konflikti ndërpret dërgesat e plehrave kimike përmes njërës prej rrugëve tregtare më kritike në......
Kosto e luftës me Iranin, mbi 11 mld dollarë në 6 ditë - Administrata Trump pritet t’i kërkojë kongresit miratimin e 50 mld USD shtesë
Zyrtarët e administratës së Presidentit Donald Trump vlerësuan gjatë një informimi në Kongres këtë javë se gjashtë ditët e para të luftës kundër Iranit i......
Rezervat strategjike për uljen e çmimit të naftës - SHBA do të hedhin në treg 172 milionë fuçi
SHBA-të do të hedhin në treg 172 milionë fuçi naftë nga rezervat e tyre strategjike në një përpjekje për të ulur çmimet e naftës që janë rritur ndjeshëm për......
