Serbia preferon kreditë kineze - Merren më shpejt dhe me më pak kushte politike, por mungon transparenca
Rreth 11 për qind e borxhit të jashtëm të Serbisë përbëhet nga detyrime ndaj Bankës Shtetërore Kineze Export-Import (EXIM), sipas raportit të fundit të tetorit të Drejtorisë për Borxhin Publik, që vepron në kuadër të Ministrisë së Financave të Serbisë. Vendi aktualisht shlyen më shumë se 10 kredi kineze, të marra kryesisht për projekte infrastrukturore, me një vlerë totale prej rreth 2.8 miliardë euro.
Megjithatë, borxhi real ndaj Kinës është edhe më i madh, pasi Serbia ka marrë kredi edhe nga Bank of China, veçanërisht për projekte të infrastrukturës komunale dhe kanalizimeve.
Sipas të dhënave zyrtare, Serbia është më e ekspozuar ndaj kredive të EXIM Bank, sesa ndaj disa institucioneve financiare evropiane, përfshirë Bankën Evropiane të Investimeve. Kreditë kineze merren më shpejt dhe me më pak kushte politike, por mungon transparenca dhe procedurat e tenderimit publik.
Angazhimi i kompanive kineze në projektet infrastrukturore në Serbi shpesh është shoqëruar me akuza për shmangie të tenderëve publikë. Autoritetet serbe bazohen në marrëveshjen e vitit 2009 me Kinën për bashkëpunim ekonomik dhe teknik, e cila lejon kontraktime direkte.
Çështja e transparencës u bë edhe më e ndjeshme pas tragjedisë në Stacionin Hekurudhor të Novi Sadit, ku në nëntor 2024 humbën jetën 16 persona. Projekti ishte realizuar nga një konsorcium kinez, pa tender publik, dhe aktualisht është nën hetim nga Prokuroria për Krim të Organizuar. Serbia do ta shlyejë kredinë për këtë projekt deri në vitin 2039, ndërsa borxhi aktual arrin 763 milionë euro.
Autoritetet serbe i preferojnë kreditë kineze sepse nuk shoqërohen me kushte politike, ndryshe nga kreditë evropiane që kërkojnë standarde për zgjedhje, të drejta të njeriut dhe liri mediatike.
Megjithëse kreditë kineze janë mesatarisht 0.5 deri në 1.2 për qind më të shtrenjta, ato shihen si mënyrë e shpejtë për realizimin e projekteve infrastrukturore para zgjedhjeve. Kina e sheh Serbinë si pjesë të nismës strategjike “Rripi dhe Rruga”, me synim lidhjen e portit të Pireut në Greqi me Evropën Qendrore përmes hekurudhave dhe autostradave.
Përveç kredive, Kina është e pranishme në Serbi edhe përmes investimeve të mëdha në miniera, metalurgji dhe energjetikë, shpesh të shoqëruara me kritika për ndotje mjedisore dhe mungesë llogaridhënieje.
Ekspertët paralajmërojnë se bashkëpunimi Serbi–Kinë përmban shumë “zona të errëta”, sidomos për shkak të kontratave sekrete, mungesës së tenderëve dhe dyshimeve për korrupsion.
Trump anulon sulmin e dytë ndaj Venezuelës - “Po bashkëpunojmë mirë. Kompanitë e naftës do të investojnë 100 mld USD”
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha të premten se kishte anuluar një seri të dytë sulmesh të planifikuara ndaj Venezuelës, pasi vendi i Amerikës së Jugut......
Prodhuesit e verës, deklarime deri më 15 Janar - Rregullorja e re/ Detyrim për sipërfaqet e kultivuara dhe sasinë e produkteve
Informaliteti i lartë në sektorin e verës ka bërë që qeveria të marrë masa me qëllim krijimin e një database të plotë me të dhëna të detajuara. Qeveria ka......
Roaming Free në rajon, çfarë po fitojnë bizneset shqiptare? RCC: 44% e tyre shohin lehtësim në komunikim, 31% raportojnë ulje kostosh
“Roaming Free” në Ballkanin Perëndimor ka sjellë ndryshime të prekshme në mënyrën se si bizneset operojnë në rajon, por ndikimi i tij nuk ka qenë i njëjtë në......
KESH zhvillon shitjen e parë të energjisë - Reshjet shtojnë prodhimin, sigurohen rreth 1.1 mln euro të ardhura
Teksa prurjet në Kaskadën e Drinit kanë shënuar nivele të larta si pasojë e reshjeve të ditëve të fundit, Korporata Elektroenergjetike Shqiptare ka shitur......
Në Steblevë të Librazhdit dëbora arrin 40 cm - Kryebashkiaku Disha: Rrugët janë të hapura, të gjitha njësitë janë të sigurta!
Kryetari i Bashkisë Librazhd, Mariglen Disha, ndodhet në terren së bashku me Drejtuesin Politik të Qarkut, Arbjan Mazniku, për të ndjekur nga afër dhe......
Nga emergjencë natyrore, në goditje ekonomike kombëtare/ Përmbytjet në vend, qarqet e goditura mbajnë rreth 40% të PBB-së
Përmbytjet e ditëve të fundit nuk janë thjesht një episod moti ekstrem, por edhe goditje e drejtpërdrejtë mbi ekonominë e vendit. Zonat më të prekura......
“Të dëmtuarit nga përmbytjet do të dëmshpërblehen” - Kryeministri Rama: Për banesat, si edhe për gjënë e gjallë
Të gjithë qytetarët e prekur nga përmbytjet do të dëmshpërblehen. Këtë e bëri me dije kryeministri Edi Rama gjatë mbledhjes së Komitetit Ndërministror të......
Shqiptarët i thonë jo SMS-ve! - AKEP: Kërkojnë më shumë internet. A po ofron tregu çmime të drejta për paketat?
Rreth 10.41 GB Internet, 129 minuta dalëse dhe 11 SMS ka konsumuar mesatarisht një shqiptar gjatë tremujorit të tretë të vitit 2025. Sipas të dhënave më të......
