Raporti, Lidija Prokic: Ballkani po përjeton 'stanjacion serioz' në luftën antikorrupsion

Ndërsa Transparency International publikon indeksin e saj të fundit të perceptimit të korrupsionit, Lidija Prokic pjesë e kësaj organizate tha për BIRN se fushatat kundër korrupsionit kanë dështuar në të gjithë Ballkanin Perëndimor - veçanërisht në Serbi. Institucionet e dobëta dhe prapambetja demokratike në Ballkanin Perëndimor dhe në të gjithë Evropën Juglindore po nxisin korrupsionin dhe po tkurrin hapësirën qytetare, thotë Indeksi vjetor i Perceptimit të Korrupsionit i Transparency International për vitin 2025, i publikuar të martën. Raporti i organit mbikëqyrës kundër korrupsionit me seli në Berlin paralajmëron se korrupsioni po përkeqësohet në nivel global, madje edhe demokracitë e konsoliduara po përjetojnë rritje të korrupsionit mes një rënieje afatgjatë të lidershipit që përpiqet të trajtojë këtë çështje. Evropa Lindore , së bashku me Azinë Qendrore, mbetet një nga rajonet me performancën më të ulët, me një pandëshkueshmëri të përhapur për korrupsionin e nxitur nga interesat e ngushta që dominojnë shumicën e qeverive dhe institucionet e tyre. Raporti gjithashtu thekson problemet kryesore me të cilat përballet rajoni i Ballkanit Perëndimor - përqendrimi i pushtetit në më pak duar, ndikimi politik në gjyqësor dhe presionet mbi shoqërinë civile.
Sipas raportit, Bosnja dhe Hercegovina, Shqipëria dhe Serbia renditen më të ulëtat në Ballkanin Perëndimor. Midis shteteve anëtare të Bashkimit Evropian , Hungaria, Bullgaria dhe Rumania kishin rezultatet më të ulëta. Lidija Prokic, këshilltare rajonale për Evropën Lindore dhe Juglindore në Transparency International, i tha BIRN se OJQ-ja po sheh “shenja serioze ngecjeje kur bëhet fjalë për antikorrupsionin në të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor”. “Dhe ajo që është gjithashtu mbresëlënëse është se në disa vende, ne shohim vazhdimësinë e rënies, të cilën e kemi vërejtur edhe në demokraci të tjera që filluan të autokratizohen dhe ku antikorrupsioni vuajti rëndë nga këto procese”, tha Prokic. Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025 tregon se në të gjithë Ballkanin Perëndimor, paqartësia e vendimeve për projektet e investimeve me vlerë të lartë dhe për marrëveshjet dypalëshe me qeveritë e tjera është një problem i zakonshëm. “Ne shohim që këto vendime mbeten kryesisht në duart e një rrethi të ngushtë politikanësh dhe zakonisht nuk shohim asnjë informacion në lidhje me marrëveshje të tilla, ose ka shumë pak që i zbulohet publikut”, tha Prokic. Në Bosnjë dhe Hercegovinë, “po vërejmë se kjo mungesë transparence në vendimmarrjen për koncesionet e përdorimit të burimeve natyrore në fakt po del jashtë kontrollit dhe se ka një mungesë totale transparence”, shtoi ajo. “Ka mungesë angazhimi qytetar dhe këto lloj marrëveshjesh ndikojnë vërtet në mirëqenien e qytetarëve dhe gjithashtu në interesin publik në një kuptim më të gjerë, sepse këto janë burime të rëndësishme për vendin dhe nuk ka shumë kontroll se si përdoren, si shpenzohen dhe kush përfiton nga përdorimi i tyre”, tha ajo.
Prokic thotë se rënia është veçanërisht e dukshme në rastin e Serbisë. Serbia është vendi me renditjen më të keqe në rajonin e Ballkanit Perëndimor në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit, në vendin e 116-të nga 182 vende. Serbia ka rënë me 11 vende që nga raporti i fundit në vitin 2025. “Presioni i qeverisë mbi shoqërinë civile, mbi median e pavarur dhe mbi protestuesit, sigurisht që luan një rol në rënien e rezultatit të CPI-së”, tha Prokic. Një nga rastet më të diskutueshme në vitin 2025 ishte zhvillimi luksoz i planifikuar nga Jared Kushner, dhëndri i Presidentit të SHBA-së Donald Trump, në qendër të Beogradit, në vendin e një ndërtese të mbrojtur, ish-selia e Ushtrisë Jugosllave e bombarduar nga NATO. Në dhjetor 2025, Zyra e Prokurorit Publik për Krimin e Organizuar akuzoi Ministrin e Kulturës Nikola Selakovic, një aleat i ngushtë i Presidentit serb Aleksandar Vuçiç, dhe tre persona të tjerë për heqje të paligjshme të mbrojtjes së ndërtesës për të hapur rrugën për rindërtimin e saj. Kompania e Kushnerit u tërhoq menjëherë, duke shkaktuar zemërimin e madh të Vuçiçit. Një çështje tjetër që ka pasur ndikim në perceptimin e korrupsionit në Serbi është vdekja e 16 personave të shkaktuar nga shembja e infrastrukturës në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në nëntor 2024. Pas katastrofës, një valë protestash të udhëhequra nga studentët shpërtheu në të gjithë vendin, me pjesëmarrësit që fajësuan korrupsionin dhe neglizhencën zyrtare për tragjedinë. Përgjigja e qeverisë, e cila përfshinte shtypjen e protestave, presionin mbi institucionet arsimore dhe ndryshimet ligjore që BE-ja i sheh si dobësim të rolit të gjykatave dhe prokurorëve, dëmtoi më tej renditjen e Serbisë për shkak të prapambetjes së perceptuar demokratike, sipas Prokic. Nga ana pozitive, në Shqipëri ka pasur raste të vazhdueshme të nivelit të lartë të nisura nga prokuroria antikorrupsion, SPAK. Reformat gjyqësore të Shqipërisë kanë qenë “reformat më të arritura antikorrupsion në rajon”, tha Prokic. “Po shohim hetime në raste korrupsioni të nivelit të lartë dhe po shohim raste gjyqësore që përfshijnë zyrtarë të nivelit të lartë si nga shumica qeverisëse, partia qeverisëse ashtu edhe nga opozita, gjë që duhet ta shohim më shumë në të gjithë rajonin”, shpjegoi ajo.
Konstituohet Kuvendi i Kosovës, kryetare Albulena Haxhiu, pritet miratimi i Qeverisë
Sot më 11 shkurt 2026 u konstitua Kuvendi i Republikës së Kosovës, me kryetare Albulena Haxhiun. Seanca konstituive u zhvillua pas përfundimit të procesit......
Qeveria u jep 1.1 miliard lekë kompensim pronarëve të prekur nga ndërtimet e legalizuara
Qeveria ka miratuar në mbledhjen e esaj të sotme kompensimin financiar të pronarëve të pasurive të paluajtshme të zëna nga ndërtimet e legalizuara. Vendimi......
Qeveria indekson pagat e zjarrfikësve, ndryshime edhe në pagat e pushtetit vendor
Në mbledhjene saj të sotme qeveria ka marrë tre vendime të tjera në lidhje me pagat e administratës qëndrore dhe vendore. Vendimi I parë ka të bëjë me......
BE miraton 38 miliardë euro investime të para në mbrojtje, pjesë e skemës SAFE prej 150 mld euro
Ministrat e mbrojtjes së Bashkimit Evropian miratuan të mërkurën planet kombëtare të investimeve të tetë shteteve anëtare, duke hapur rrugën për disbursimet......
Lindjet prekin numrin më të ulët në mbi 3 dekada/ Në 2025 erdhën në jetë rreth 21.4 mijë foshnja, 8% më pak se në 2024
Popullsia e Shqipërisë po përballet me tkurrje vit pas viti, kryesisht për shkak të uljes së numrit të lindjeve dhe emigracionit të lartë. Të dhënat......
Si përdoret inteligjenca artificiale në shëndetësi? - Saraçi: Ka kosto të lartë, por na ndihmon në punën e përditshme
Inteligjenca artificiale po gjithmonë e më shumë terren në sistemin shëndetësor, duke ndryshuar mënyrën si diagnostikohen dhe trajtohen pacientët. Mjekja......
Takim trepalësh Shqipëri-Kosovë-Kroaci për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes!
Në Shkodër u mbajt takimi trepalësh për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes midis Shqipërisë, Kosovës dhe Kroacisë. Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave......
Banesat në Europë, ku qëndron Tirana? Kryeqyteti mbetet një nga alternativat më të përballueshme
Tregu i pasurive të paluajtshme në Tiranë vijon me një çmim mesatar prej rreth 1,500 euro për metër katror, ndërsa mesatarja e përgjithshme arrin në rreth......


