Si po ndikon lufta në energji dhe tregti? - Analiza e FMN: Shqetësimet për çmimet e ushqimeve po rriten
Edhe pse lufta mund ta formësojë ekonominë globale në mënyra të ndryshme, të gjitha rrugët çojnë në çmime më të larta dhe rritje më të ngadaltë. Sipas një studimi të fundit të Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), një konflikt i shkurtër mund t’i rrisë çmimet e naftës dhe gazit përpara se tregjet të përshtaten, ndërsa një konflikt i gjatë mund ta mbajë energjinë të shtrenjtë dhe t’i tendosë vendet që mbështeten në importe.
Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit dhe dëmtimi i infrastrukturës rajonale kanë shkaktuar ndërprerjen më të madhe në tregun global të naftës në historinë e tij, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë. Për ekonomitë importuese të karburantit, efekti është ai i një takse të madhe dhe të papritur mbi të ardhurat.
Ndikimi shumë-rajonal është i dukshëm. Ekonomitë importuese të energjisë në Afrikë, Lindjen e Mesme dhe Amerikën Latine po e ndiejnë presionin nga faturat më të larta të importit, përveç hapësirës fiskale tashmë të kufizuar dhe amortizatorëve të jashtëm.
Në Evropë, tronditja po ringjall spektrin e krizës së gazit 2021-22, me vende të tilla si Italia dhe Mbretëria e Bashkuar veçanërisht të ekspozuara nga mbështetja e tyre në energjinë me gaz, ndërsa Franca dhe Spanja janë relativisht të mbrojtura nga kapaciteti i tyre më i madh bërthamor dhe i burimeve të rinovueshme.
Lufta po riformëson gjithashtu zinxhirët e furnizimit për inputet jo-energjetike dhe ato kritike. Ridrejtimi i cisternave dhe anijeve kontejnerë rrit kostot e mallrave dhe të sigurimit dhe zgjat kohën e dorëzimit.
Përveç çmimeve më të larta të mallrave, vendet, kompanitë dhe konsumatorët tashmë përballen me efektet e këtyre ndërlikimeve në zinxhirin e furnizimit. Me ndërprerjen e dërgesave të plehrave kimike, nga të cilat rreth një e treta kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit, shqetësimet në lidhje me çmimet e ushqimeve po rriten.
Njerëzit në vendet me të ardhura të ulëta janë më të rrezikuar kur çmimet rriten, sepse ushqimi përbën mesatarisht rreth 36% të konsumit, krahasuar me 20% në ekonomitë e tregjeve në zhvillim dhe 9% në ekonomitë e zhvilluara. Kjo e bën çdo rritje të çmimeve të plehrave kimike dhe ushqimeve jo vetëm një problem ekonomik, por edhe një problem socio-politik, veçanërisht aty ku burimet fiskale për të zbutur goditjen janë të kufizuara. Nëse çmimet e larta të energjisë dhe ushqimit vazhdojnë, ato do të nxisin inflacionin në mbarë botën.
Fondi 52 milion euro, miratohen skemat e reja të mbështetjes në bujqësi, më shumë para për blegtorinë
Qeveria ka miratuar skemat e reja të mbështetjes në bujqësi për vitin 2026, përmes një fondi prej 52 milionë eurosh. Këtë vit skema ka risi, ku ështe hequr......
“Nën vëzhgim, turizmi, ndërtimi dhe shërbimet mjekësore” - Administrata Tatimore në aksion, kontroll te sektorët me risk të lartë
Administrata Tatimore po thellon aksionin për formalizimin e ekonomisë, duke u fokusuar te sektorët me risk të lartë për informalitet. Turizmi, ndërtimi dhe......
Kur do të ulet akciza e karburanteve? - Ministri Malaj: E zbresim me 8 lekë nëse çmimi i pakicës kalon 220 lekë/litër
Gjatë një konference për mediat së bashku me drejtuesit e administrative tatimore dhe doganore, ministri i Financave, Petrit Malaj, foli për punën që po......
Bizneset do financojnë grumbullimin dhe riciklimin e mbetjeve - Përgjegjësia e Zgjeruar e Prodhuesit, kusht për anëtarësimin në BE
Ministria e Mjedisit ka gati 4 projektvendimet, që do i hapin rrugë zbatimit të ligjit “Për përgjegjësinë e zgjeruar të prodhuesit”, duke ngarkuar çdo......
Siguria teknike në kantiere, IKMT gjobit 22 subjekte në Tiranë
Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit po vazhdon me intensitet inspektimin e kantiereve të ndërtimit në të gjithë territorin, me fokus të veçantë......
Cili rrjet social përdoret më shumë në Shqipëri? TikTok mbetet programi më i shkarkuar në nisje të vitit
Rrjetet sociale janë kthyer në një pjesë të pandashme të jetës së përditshme për shumicën e njerëzve, sidomos në një kohë kur trendet e botës virtuale po......
Beja: Doganat drejt inteligjencës artificiale, 112 masa ndaj subjekteve të hidrokarbureve
Administrata doganore po orienton punën drejt përdorimit të inteligjencës artificiale dhe analizës së riskut për të luftuar kontrabandën dhe fenomenet e......
Ilir Binaj: Dixhitalizimi kursen miliona orë pune, fokus i ri te ndërtimi dhe turizmi
Dixhitalizimi i shërbimeve mbetet një nga shtyllat kryesore të administratës tatimore për përmirësimin e shërbimit ndaj tatimpaguesve. Kështu u shpreh......
