Bota Postuar më 10 Mars 2026, 09:44

Si po e trondit lufta biznesin global? - Vështirësi për linjat ajrore dhe lëndët e para kritike

Nga Dorian Koça

Si po e trondit lufta biznesin global? - Vështirësi për linjat

Lufta SHBA-Izrael me Iranin po i trondit bizneset në mbarë botën, duke rritur çmimet e energjisë, pakësuar furnizimet me lëndë të para kritike dhe ngritur pyetje në lidhje me besueshmërinë e rrugëve tregtare për kalimin e mallrave, nga ushqimi te pjesët e makinave.

Lufta ka mbyllur pjesën më të madhe të hapësirës ajrore të rajonit dhe ka dëmtuar aeroportet e Dubait dhe Dohas, dy nga qendrat më të ngarkuara të tranzitit në botë, ka bllokuar dhjetëra mijëra pasagjerë dhe i ka detyruar linjat ajrore të anulojnë rreth 40,000 fluturime, ndërprerja më e madhe e industrisë së udhëtimeve që nga pandemia COVID-19.

Avionët privatë janë një alternativë për udhëtarët e izoluar për të dalë nga Gjiri, ndërsa të tjerë kanë nisur udhëtime të gjata me taksi nëpër shkretëtirë drejt Riadit të Arabisë Saudite, me shpresën për t'u kthyer në shtëpi. Dërgesat, që variojnë nga produktet ushqimore, deri te pjesët e aeroplanëve janë në pezull, ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme ngushton kapacitetin e ngarkesave dhe rrit çmimet e mallrave.

Çmimet e fluturimeve midis Azisë dhe Evropës janë rritur ndjeshëm dhe disa linja ajrore kanë ndryshuar itinerare. Çmimet e karburantit për avionë, shpenzimi i dytë më i madh për transportuesit, janë dyfishuar që nga fillimi i konfliktit.

Konflikti ka vënë në rrezik imazhin e ndërtuar me kujdes të Lindjes së Mesme si një vend i sigurt dhe i preferuar për pushime luksoze, pas miliarda investimesh në vitet e fundit nga Abu Dhabi në Dubai. Turizmi i kushton rreth 367 miliardë dollarë në vit rajonit. Gjithashtu, ka treguar se sa shumë mbështetet udhëtimi ajror global në një numër të vogël qendrash të udhëhequra nga Dubai, aeroporti ndërkombëtar më i ngarkuar në botë.

Shkritorja e Katarit, Qatalum, filloi të mbyllë operacionet javën e kaluar, ndërsa Aluminium Bahrain tha se kishte ndaluar dërgesat dhe deklaruar forcë madhore sepse nuk mund të transportonte metal përmes Ngushticës së Hormuzit. Rajoni i Gjirit përbën rreth 8% të furnizimit global me alumini. Çmimet e aluminit në Bursën e Metaleve të Londrës u rritën ndjeshëm pas lajmit.

Zyrtarët e Koresë së Jugut kanë paralajmëruar se një konflikt i zgjatur mund të ndërpresë furnizimet me materiale kryesore të prodhimit të gjysmëpërçuesve me origjinë nga Lindja e Mesme, përfshirë heliumin, i cili është thelbësor për prodhimin e çipave dhe nuk ka zëvendësues të zbatueshëm.

Goditjet me dronë dëmtuan disa nga qendrat e të dhënave në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahrein ngritën pyetje në lidhje me zinxhirët e furnizimit dhe ritmin e zgjerimit të kompanive të mëdha të teknologjisë në rajon.

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat