Bota Postuar më 25 Maj 2026, 11:25

Nga Hormuzi, te supermarketet - Si po rrezikohet zinxhiri global i ushqimit?

Nga Dorian Koça

Nga Hormuzi, te supermarketet - Si po rrezikohet zinxhiri global i ushqimit?

Paralajmërimi i fundit i Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Ushqim dhe Bujqësi (FAO) se bota ka vetëm gjashtë deri në dymbëdhjetë muaj kohë për të shmangur një krizë të re ushqimore globale nuk është thjesht një alarm ekonomik. Ai përfaqëson një sinjal serioz se tensionet gjeopolitike në Lindjen e Mesme po rrezikojnë jo vetëm tregjet e energjisë, por edhe stabilitetin ushqimor global.

Krizat ushqimore moderne nuk shkaktohen vetëm nga mungesa e prodhimit bujqësor. Në ekonominë globale, bujqësia është e lidhur ngushtë me energjinë, transportin dhe industrinë kimike. Rritja e çmimit të naftës dhe gazit nënkupton automatikisht rritje të kostove të transportit, prodhimit të plehrave artificiale dhe funksionimit të mekanizmave bujqësorë.

Sipas FAO-s, skenari më i rrezikshëm do të zhvillohej në disa faza. Fillimisht do të rriteshin çmimet e energjisë, më pas çmimet e plehrave dhe farave, duke sjellë ulje të rendimenteve bujqësore. Pas kësaj do të vinte rritja e çmimeve të produkteve bujqësore dhe në fund një valë e re e inflacionit ushqimor global.

Kjo situatë tashmë ka filluar të japë sinjalet e para. Indeksi i çmimeve të ushqimit i FAO-s është rritur për të tretin muaj radhazi, kryesisht si rezultat i tensioneve në Lindjen e Mesme dhe kostove më të larta të energjisë.

Ndikimi nuk do të jetë i njëjtë për të gjitha shtetet. Vendet më të goditura pritet të jenë ekonomitë më të varfra në Azi, Afrikë dhe Amerikën Latine, të cilat varen nga importi i plehrave azotike nga Lindja e Mesme dhe kanë kapacitete të kufizuara për të absorbuar goditjet ekonomike. Nga ana tjetër, edhe vendet evropiane nuk janë plotësisht të mbrojtura. Edhe pse Bashkimi Evropian ka kapacitete më të mëdha ekonomike, fermerët evropianë vazhdojnë të përballen me kosto të larta të prodhimit, sidomos për energjinë dhe plehrat artificiale.

FAO po u bën thirrje qeverive që të veprojnë urgjentisht për të garantuar rrugë alternative tregtare, për të shmangur ndalimet e eksportit të ushqimit dhe për të mbrojtur zinxhirët humanitarë të furnizimit.

Nëse tensionet në Lindjen e Mesme përshkallëzohen dhe Ngushtica e Hormuzit përballet me bllokim serioz, pasojat nuk do të kufizohen vetëm në tregjet e energjisë. Ato mund të përkthehen shumë shpejt në çmime më të larta në supermarketet e gjithë botës, duke e kthyer krizën gjeopolitike në krizë të drejtpërdrejtë për konsumatorët. 

Shqipëria 25 Maj Edel Strazimiri

Si ka nisur kjo javë për valutat kryesore?

Dollari amerikan e ka nisur këtë javë negativisht duke pësuar zbritje të vlerës përgjatë fundjavës duke u blerë këtë të hënë me 81.5 lekë dhe duke u shitur......

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat

Shqipëria 25 Maj Edel Strazimiri

Si ka nisur kjo javë për valutat kryesore?

Dollari amerikan e ka nisur këtë javë negativisht duke pësuar zbritje të vlerës përgjatë fundjavës duke u blerë këtë të hënë me 81.5 lekë dhe duke u shitur......