Bota Postuar më 12 Mars 2026, 10:28

“Çmimet globale të ushqimeve mund të rriten” - Studimi, konflikti i Iranit po prish zinxhirin e furnizimit me plehra kimike

Nga Dorian Koça

“Çmimet globale të ushqimeve mund të rriten” -

Lufta në Iran mund të rrisë çmimet globale të ushqimeve, pasi konflikti ndërpret dërgesat e plehrave kimike përmes njërës prej rrugëve tregtare më kritike në botë. Ndërsa tregjet e energjisë janë përqendruar në rreziqet e furnizimit me naftë, analistët thonë se kërcënimet ndaj zinxhirëve të furnizimit me plehra kimike përmes Ngushticës së Hormuzit mund të sjellin edhe probleme ekonomike afatgjata përmes inflacionit të ushqimit.

“Përtej energjisë, një rrezik tjetër që po i kushtohet më pak vëmendje është efekti i mundshëm negativ në çmimet e ushqimeve, pasi mungesa e plehrave i rrit kostot bujqësore”, theksoi një studim i firmës Wolfe Research.

Studimi vlerëson se kjo situatë mund të rrisë inflacionin e “ushqimit në shtëpi” me afërsisht 2 pikë përqindjeje, duke shtuar rreth 0.15 pikë përqindjeje në inflacionin total në SHBA, përveç rritjes prej afërsisht 0.40 pikë përqindjeje nga energjia. Këto rritje të mundshme të çmimeve vijnë në një kohë kur konsumatorët amerikanë përballen me një periudhë të qëndrueshme çmimesh më të larta për ushqimin, strehimin dhe energjinë.

Më shumë se një e treta e plehrave kimike të tregtuara globalisht kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit, duke e bërë atë një arterie kritike për zinxhirët e furnizimit bujqësor. Trafiku tregtar përmes rrugës është ndalur kryesisht që nga fillimi i luftës në fund të muajit të kaluar, duke ndërprerë dërgesat pikërisht ndërsa fermerët në të gjithë Hemisferën Veriore përgatisin fushat për mbjelljet e pranverës.

Koha është kritike sepse plehrat aplikohen në fillim të ciklit të të korrave dhe ndihmojnë në përcaktimin e rendimenteve më vonë gjatë vitit. Midis javëve që përfunduan më 27 shkurt dhe 6 mars, të cilat përfshijnë fillimin e luftës, çmimi për ton të shkurtër të importeve të plehrave ure në SHBA u rrit me 30%.

Ureja me bazë azoti që përdoret gjerësisht për të rritur rendimentet e të korrave — është një nga plehrat kimike më të tregtuara që qarkullojnë nëpër rajon.

SHBA-të mbështeten në tregjet globale të plehrave, duke importuar afërsisht 20% të përdorimit të tyre total, megjithëse plehrat e azotit si ureja vijnë nga një grup më i gjerë furnizuesish, duke përfshirë Kanadanë, Trinidadin dhe Tobagon, Rusinë dhe vende të tjera.

Efekti mund të shtrihet në të gjithë botën dhe përtej mallrave. Azia dhe Afrika janë veçanërisht të varura nga eksportet e plehrave nga rajoni i Gjirit. Vende të tilla si India mbështeten shumë në furnizimet e Gjirit, ndërsa disa ekonomi afrikane varen nga materialet e importuara të përdorura për të prodhuar plehra.

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat