Bota Postuar më 5 Gusht 2026, 09:51

“IA, mundësi jetike për ekonomitë në zhvillim”/ Banka Botërore: Do arrijnë në një dekadë atë që mund të kërkonte një shekull

Nga Dorian Koça

“IA, mundësi jetike për ekonomitë në zhvillim”/

Inteligjenca artificiale (IA) u mundëson vendeve në zhvillim të arrijnë brenda një dekade atë që, në kushte normale, do të kërkonte një shekull, nëse qeveritë veprojnë me shpejtësi për të ngushtuar hendeqet në energji, lidhjet digjitale, aftësitë dhe cilësinë e institucioneve, që kërcënojnë t’i lënë pas këto vende, sipas Raportit të Zhvillimit Botëror 2026 të Grupit të Bankës Botërore.

Referuar raportit, vendet e punës në ekonomitë me të ardhura të larta kanë më shumë se tre herë gjasa të preken nga automatizimi përmes inteligjencës artificiale gjeneruese sesa ato në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, ku 4.5% e vendeve ekzistuese të punës janë në rrezik, krahasuar me 14.2% në ekonomitë me të ardhura të larta. Në të njëjtën kohë, 16.2% e vendeve të punës në ekonomitë në zhvillim mund të përfitojnë rritje të ndjeshme të produktivitetit nga IA, afër nivelit prej 18.7% që pritet në ekonomitë me të ardhura të larta.

Premtimi më i madh për vendet në zhvillim nuk qëndron në zëvendësimin e punëtorëve, por në shumëfishimin e kontributit që ata mund të japin.

Raporti është vlerësimi i parë gjithëpërfshirës i ndikimit të IA-së në vendet në zhvillim, dhe tregon se si bizneset dhe qeveritë në këto vende kanë filluar ta përdorin atë. Ai vëren se inteligjenca artificiale po ndihmon njerëzit, bizneset dhe qeveritë të zgjidhin probleme, të analizojnë informacionin, të përmirësojnë parashikimet dhe të ofrojnë shërbime për një numër më të madh përfituesish. Këto aftësi janë veçanërisht të vlefshme në vendet ku profesionistët e kualifikuar, dokumentacioni i besueshëm dhe kapacitetet e institucioneve publike shpesh janë të kufizuara.

Ekonomitë në zhvillim po përjetojnë sot periudhën me rritjen ekonomike mesatare më të dobët të tre dekadave të fundit. Sipas raportit, IA mund të përmirësojë ndjeshëm këtë ecuri përpara fundit të viteve 2020, duke sjellë përfitime të prekshme për njerëzit. Megjithatë, kjo mundësi nuk është e garantuar. Sistemet më të avancuara të IA-së po zhvillohen nga një numër i kufizuar vendesh dhe kompanish, ndërkohë që shumë ekonomi në zhvillim ende përballen me mungesa në energji, akses në internet, të dhëna, aftësi dhe kapacitete institucionale, të nevojshme për të përdorur IA-në në mënyrë efektive. Pa veprime të mirëpërcaktuara, inteligjenca artificiale mund të thellojë hendekun midis vendeve, të rrisë pabarazinë brenda tyre, të rrisë përqendrimin e fuqisë në treg, të dobësojë besimin te institucionet publike dhe të krijojë rreziqe të reja për sigurinë, të drejtat dhe kohezionin shoqëror.

Live TV

Të fundit
Të gjitha lajmet

Më të vizituarat