Çfarë është instrumenti anti-shtrëngim i BE-së? - Unioni mund ta godasë SHBA duke aktivizuar këtë mekanizëm
Presioni mbi udhëheqësit evropianë po rritet për të përdorur bazukën e tyre tregtare kundër Shteteve të Bashkuara, pasi Presidenti Donald Trump kërcënoi me tarifa të reja nëse Danimarka nuk pranon të shesë territorin e Groenlandës. Në një skenar shtrëngimi, BE-ja mbështetet në një mjet të fuqishëm në instrumentin kundër shtrëngimit dhe thirrjet që Brukseli ta aktivizojë atë po intensifikohen.
I miratuar në vitin 2023, mjeti u hartua duke pasur parasysh SHBA-në dhe Kinën, ndërsa dy ekonomitë më të mëdha në botë bëhen më të vendosura në shtyrjen përpara të interesave të tyre kombëtare përmes tarifave dhe armëzimit të burimeve natyrore.
Sipas legjislacionit ekzistues, detyrimi ekonomik ekziston kur një vend i tretë “zbaton ose kërcënon të zbatojë masa që ndikojnë në tregti ose investime me qëllim që të parandalojë ose të sigurojë ndërprerjen, modifikimin ose miratimin e një akti të caktuar nga Bashkimi Evropian ose një shtet anëtar”.
Presidenti Trump po kërcënon me tarifa që variojnë nga 10% deri në 25% nga 1 shkurti nëse Danimarka nuk pranon të shesë Groenlandën deri në qershor. Në letër, duket si shtrëngim.
Pse mjeti kundër shtrëngimit shihet si bazuka?
Vitin e kaluar, BE-ja shqyrtoi mundësi të ndryshme për hakmarrje të mundshme, ndërsa SHBA-të kërcënuan se do ta godisnin bllokun me tarifa në Ditën e Çlirimit.
Brukseli hartoi një listë të artikujve amerikanë që do të goditeshin, duke prekur kryesisht shtetet e drejtuara nga guvernatorët republikanë, në një lëvizje kundër njëri-tjetrit. Në kulmin e tensioneve transatlantike, BE tha se do të synonte mallra me vlerë 93 miliardë euro, duke përfshirë burbon, pjesë aeroplanësh që do të kishin dëmtuar Boeing-un, sojën dhe shpendët, ndër të tjera.
BE vendosi të mos hakmerrej dhe miratoi një marrëveshje që trefishoi tarifat ndaj bllokut në 15%, ndërsa uli në zero tarifat ndaj mallrave industriale amerikane. Ndërsa marrëveshja u pa si e pabalancuar dhe e anuar padrejtësisht në favor të Uashingtonit, Komisioni tha se kishte ofruar qartësi dhe stabilitet për bizneset në një skenar të vështirë gjeopolitik.
Në atë kohë, ideja e përdorimit të bazukës tregtare vetëm sa ishte hedhur në diskutim, por nuk ishte marrë kurrë seriozisht në konsideratë. Kjo për shkak se mjeti kundër shtrëngimit shihej si opsioni bërthamor.
ACI i lejon BE-së të ndërpresë aksesin në tregun e vetëm evropian që përfaqëson 500 milionë konsumatorë. Ai kufizon licencat tregtare dhe aksesin në tenderët e prokurimit publik. Për shërbimet amerikane, kjo do të thotë që tregu evropian do të hiqet nga tavolina.
Mjeti nuk është automatik dhe kërkon kohë për t’u zbatuar. Për shumë njerëz, fuqia që qëndron pas tij vjen në formën e parandalimit. Pasi të jetë zhdukur bazuka tregtare, është e qartë se BE-ja e ka seriozisht dhe është e gatshme të hyjë në një luftë me tregun e vetëm si levë.
Pasi ngrihet çështja e shtrëngimit, Komisioni Evropian ka katër muaj për të vlerësuar rastin dhe veprimet e vendit të tretë në fjalë, pas së cilës shtetet anëtare të BE-së duhet të vendosin me shumicë të kualifikuar nëse do ta aktivizojnë instrumentin apo jo.
Ibrahimaj: Bashkitë- sipërmarrëse, do aplikojmë instrumenta financiarë për zhvillimit ekonomik lokal
Ministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj, në takimin ku të pranishëm ishin Kryeministri Edi Rama, ministri i Pushtetit Vendor, Ervin Demo,......
“Krenar për Shqipërinë”, Presidenti Trump fton Ramën në Bordin e Paqes për administrimin e Gazës
Kryeministri Edi Rama ka shkruar në rrjetet e tij sociale se është ftuar nga presidenti amerikan Donald Trump për t'u bërë pjesë e Bordit të Paqes, një......
BE shqyrton anëtarësim të shpejtë e të kufizuar për Ukrainën/ Anëtarësimi në vitin 2027 si një masë për prosperitet ekonomik
Komisioni Evropian po shqyrton mënyrat për një pranim të shpejtë të Ukrainës në BE si pjesë e një marrëveshjeje paqeje me Rusinë, por pa i dhënë Kievit të......
Çekia mbylli minierën e fundit të thellë e qymyrit/ Tranzicioni industrial dhe mjedisor i Evropës pakësoi kërkesën
Miniera e fundit çeke e qymyrit do të mbyllet në fund të janarit, duke i mbyllur derën më shumë se 250 viteve të minierave të thella dhe duke i dhënë fund......
Kanadaja dhe Kina ulin tarifat e automjeteve elektrike/ Reagimi nga SHBA: Kanadaja do të pendohet për vendimin e saj
Kanadaja dhe Kina arritën një marrëveshje fillestare tregtare të premten që do të ulë tarifat për automjetet elektrike, pasi të dy vendet premtuan të heqin......
Pas takimit me kryebashkiakët, Rama inspekton shëtitoren ‘Taulantia’ dhe qendrën multimodale në Durrës
Kryeministri Edi Rama, pas takimit me kryebashkiakët, ka vizituar kantierin e shëtitores “Taulantia”, i shoqëruar nga kryebashkiakja Emiriana Sako. Ky......
Rama në Durrës: Sfida e bashkive socialiste 2026, sezoni turistik dhe beteja kundër mbetjeve plastike
Kryeministri Edi Rama ndodhet në Durrës ku po zhvillon një takim me kryebashkiakët e vendit. Gjatë takimit, ai ka diskutuar mbi sfidat që presin bashkitë......
Shqiptarët më inteligjentët në Ballkan/ Përmirësohemi me 4 pikë më shumë, duke u renditur në vendin e 19-të
Rreth 1.2 milionë persona nga e gjithë bota kanë marrë pjesë në testimin ndërkombëtar të IQ-së, i zhvilluar në dhjetëra shtete të ndryshme, me qëllim matjen......
