Ekonomia globale, e “varur” nga Hormuzi - Rreth 25 mld USD mallra të bllokuara në ngushticë
Sulmi ushtarak amerikano-izraelit ndaj Iranit ka ndërprerë transportin detar tregtar në Gjirin Persik, një burim kyç i karburantit dhe produkteve të naftës. Ndërprerja menjëherë rriti çmimet e këtyre furnizimeve me energji në tregjet financiare. Disa rafineri në Lindjen e Mesme, Kinë dhe Indi i mbyllën njësitë e tyre të naftës bruto për shkak të konfliktit të ashpër në Lindjen e Mesme.
Si rezultat i një perspektive më të ulët të furnizimit në tregjet e karburanteve, kontratat e ardhshme evropiane të naftës arritën nivelin e tyre më të lartë që nga tetori i vitit 2022, në 1,130 dollarë.
Ngushtica shtrihet midis Omanit dhe Iranit dhe lidh Gjirin Persik në veri të tij me Gjirin e Omanit në jug dhe Detin Arabik përtej tij. Është 21 milje (33 km) e gjerë në pikën e saj më të ngushtë, me korridorin detar vetëm 2 milje (3 km) të gjerë në të dy drejtimet.
Rreth një e pesta e konsumit të përgjithshëm të naftës në botë kalon nëpër ngushticë.
Më shumë se 20 milionë fuçi naftë të papërpunuar, kondensate dhe karburante kaluan nëpër ngushticë çdo ditë vitin e kaluar mesatarisht, treguan të dhënat nga firma analitike Vortexa.
Industria ndërkombëtare e transportit detar e ka klasifikuar atë si një "zonë konflikti", me afërsisht 1,000 anije të bllokuara aktualisht për shkak të përshkallëzimit ushtarak në Lindjen e Mesme. Sipas Shoqatës së Tregut Lloyd's të Londrës, vlera e anijeve të bllokuara tejkalon 25 miliardë dollarë dhe afërsisht gjysma e tyre transportojnë naftë dhe gaz.
Anëtarët e OPEC-ut, Arabia Saudite, Irani, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajti dhe Iraku, eksportojnë pjesën më të madhe të naftës së tyre të papërpunuar nëpërmjet ngushticës, kryesisht në Azi. Katari, ndër eksportuesit më të mëdhenj të gazit natyror të lëngshëm në botë, dërgon pothuajse të gjithë gazin e tij të lëngshëm përmes ngushticës.
Prodhuesit kryesorë të OPEC+, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, kanë rritur eksportet e naftës ditët e fundit si pjesë e planeve të emergjencës. Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Arabia Saudite kanë kërkuar të gjejnë rrugë të tjera për të anashkaluar ngushticën. Rreth 2.6 milionë fuçi në ditë (bpd) kapacitet i papërdorur nga tubacionet ekzistuese të Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Arabisë Saudite mund të jenë në dispozicion për të anashkaluar Hormuzin, tha Administrata Amerikane e Informacionit për Energjinë në qershor të vitit të kaluar.
Flota e Pestë e SHBA-së, me bazë në Bahrein, është e ngarkuar me mbrojtjen e anijeve tregtare në zonë. Rreth 20% e naftës globale, përfshirë atë nga prodhuesit si Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Iraku, Kuvajti dhe Irani, kalon nëpër Hormuz, së bashku me vëllime të mëdha të gazit natyror të lëngshëm (LNG) nga Katari.
Duke u larguar nga energjia ruse që nga pushtimi i Ukrainës, Evropa tani mbështetet më shumë në importet nga rajoni i Gjirit. Midis vendeve evropiane, Britania, Italia, Belgjika dhe Polonia janë më të varurat nga importet e LNG-së që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, sipas të dhënave nga Administrata Amerikane e Informacionit për Energjinë.
Gjiri është gjithashtu një eksportues i madh i propanit, butanit dhe etanit, të cilët përdoren për ngrohje, karburant dhe në bujqësi, sipas të dhënave nga ndërmjetësi Kpler.
Furnizimet me naftë bruto nga Iraku dhe Kuvajti mund të fillojnë të ndërpriten brenda ditësh nëse Ngushtica mbetet e mbyllur, duke ulur potencialisht 3.3 milionë fuçi në ditë (bpd) deri në ditën e tetë të konfliktit, thanë analistët e JP Morgan në një shënim.
Iraku, prodhuesi i dytë më i madh i naftës bruto në Organizatën e Vendeve Eksportuese të Naftës, ka ulur prodhimin me gati 1.5 milion fuçi në ditë për shkak të mungesës së magazinimit dhe një rruge eksporti, thanë zyrtarët për Reuters.
Katari, prodhuesi më i madh i gazit natyror të lëngshëm në Gjirin Persik, deklaroi situatën e forcës madhore në eksportet e gazit, me burime që thonë se një kthim në vëllimet normale të prodhimit mund të zgjasë të paktën një muaj.
Italia nuk mund të frenojë rritjen e çmimeve - Benzina ka tejkaluar 1.7 euro për litër, ndërsa nafta është në nivelet e marsit 2024
Çmimet e karburantit në Itali kanë vijuar rritjen. Çmimi mesatar i benzinës arriti në 1.724 euro për litër në qytete, kundrejt 1.672 euro të hënën dhe 1.836......
Cili vend evropian preket më shumë nga konflikti? - Greqia, Qipro, Polonia, Bullgaria, më të ndikuarat nga një krizë energjetike
Ndikimet ekonomike, fiskale, politike dhe të kreditit të luftës në Lindjen e Mesme do të varen nga kohëzgjatja dhe ashpërsia e konfliktit, shkalla në të......
Kosova shkon sërish në zgjedhje - Presidentja Osmani dekreton shpërndarjen e Kuvendit
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka bërë të ditur se ka nxjerrë dekretin për shpërndarjen e Kuvendit, duke e çuar vendin drejt zgjedhjeve të reja. Në......
Dogana bllokon në Kapshticë 1.5 tonë çokollata ‘Milka’
Drejtoria e Antikontrabandës ka bllokuar një mjet të ngarkuar me 1.5 tonë çokollata, i cili kaloi në degën doganore të Kapshticës pa kryer deklarim doganor......
Ecuria e borxhit publik për vitin 2025, ministri Malaj paraqet treguesit në Kuvend
Ministri i Financave ka prezantuar sot në Kuvend treguesit e borxhit publik të vendit. Sipas tij shifrat konfirmojnë ecurinë më të mirë në rajon. Para......
Kredi 50 milion euro për infrastrukturën bashkiake: Ja se ku do shkojnë financimet
Kuvendi ka ratifikuar sot marrëveshjen së huasë midis Republikës së Shqipërisë dhe Republikës Federale të Gjermanisë, përmes Bankës Gjermane për Zhvillim......
DIVA, AmCham kërkon më shumë informacion për bizneset, trajnime për deklaratat e reja
Dhoma Amerikane e Tregtisë organizoi një trajnim informues për komunitetin e biznesit mbi ndryshimet më të fundit në sistemin e deklarimeve tatimore për......
Fundi i hegjemonisë amerikane? Euro digjitale si mjeti i BE-së për sovranitetin e pagesave?
Gjashtë në dhjetë transaksione evropiane kalojnë përmes infrastrukturës amerikane, si Visa, Mastercard dhe PayPal. Brukseli dëshiron ta ndryshojë këtë......
